....گاردین : اعدام در سایه جنگ
گاردین: بابك عليپور: دیکتاتورها آمدهاند، سرنگون شدهاند، مردهاند و کشته شدهاند، و حالا نوبت دیکتاتوری خامنهایِ پسر است
25 آوریل 2026
اعدام در سایه جنگ: نامهها و ویدیوها روایتگر سرنوشت محکومان به مرگ در ایران
شهادتهایی از بابک علیپور منتشر شده است؛ کسی که سه سال در صف اعدام بود و در ماه مارس به دار آویخته شد.
بابک علیپور از داخل سلولش در زندان رجاییشهر در شهر کرج در شمال ایران، میخواست دوستانش را از سرنوشت کسانی که پیش از او اعدام شده بودند، باخبر کند.
از بهروز احسانی، ۶۹ ساله، که بزرگتر جمع بود و «هرگز از وضعیتشان خشمگین نمیشد»، تا مهدی حسنی، پدر ۴۸ ساله سه فرزند، که علیپور چند بار او را در بیمارستان زندان دیده بود و از او میخواست به بچههایش بگوید که «حال من خوب است«.
با وجود این اعدامها، علیپور که ۳۴ سال داشت، فارغالتحصیل حقوق و علاقهمند به کوهنوردی بود و سه سال در صف اعدام قرار داشت، در دستنوشتههای مرتب و فشردهاش نوشت که مرعوب نشده است.
در ۱۲ مارس، او ویدیوی کوتاهی با گوشی قاچاقی در زندان ضبط کرد. در این ویدیو گفت:
«دیکتاتورها آمدهاند، سرنگون شدهاند، مردهاند و کشته شدهاند، و حالا نوبت دیکتاتوری خامنهایِ پسر است.»
او به به قدرت رسیدن مجتبی خامنهای پس از کشته شدن علی خامنهای در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل اشاره داشت.
تا آن زمان، برادرش روزبه، خواهرش مریم و مادرش امالبنین دهقان، هنگام بازگشت از تجمعی در مقابل زندان، بازداشت شده بودند.
کمتر از دو هفته بعد، در ۳۱ مارس، علیپور به زندان قزلحصار منتقل شد و در آنجا همراه با همبندیاش پویا قبادی، مهندس برق ۳۲ ساله، اعدام شد.
علیپور و قبادی، مانند حسنی و احسانی، به عضویت در یک شورش مسلحانه و ارتباط با گروه مخالف «سازمان مجاهدین خلق ایران» متهم شده بودند. پدر علیپور، یک کشاورز که کسبوکار پوشاکش به دلیل رکود اقتصادی از بین رفته بود، هنوز نتوانسته پیکر پسرش را تحویل بگیرد. همچنین از برادر او بیش از یک ماه است خبری در دست نیست.
در یک ماه گذشته، ۱۶ مرد در ایران اعدام شدهاند؛ شامل هشت زندانی سیاسی و هشت معترض. با آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، اجرای اعدامها برای مدتی کوتاه متوقف شد، اما پس از ۱۸ مارس روند آن دوباره شدت گرفت.
جوانترین فرد اعدامشده تا کنون، امیرحسین حاتمی ۱۸ ساله بود که در ۲ آوریل اعدام شد. گفته میشود او پس از اعتراف اجباری، به اتهام «محاربه» و «افساد فیالارض» در ارتباط با حملهای به پایگاه سپاه در تهران در جریان اعتراضات ژانویه محکوم شده بود.
آخرین مورد اعدام، امیرعلی میرجعفری، ۲۴ ساله، دانشجو و تکنسین کامپیوتر بود که روز سهشنبه به اتهام مشارکت در اعتراضات اعدام شد. به گفته فعالان حقوق بشر، ۱۱ زندانی سیاسی دیگر همچنان در صف اعدام قرار دارند که سن آنها بین ۲۳ تا ۶۸ سال است.
رضا یونسی، استاد شیمی دانشگاه اوپسالا در سوئد، که دو دهه است در آنجا زندگی میکند، برادرش علی، دانشجوی ممتاز نجوم، شش سال پیش در ایران بازداشت شد و پدرشان یوسف، ۷۳ ساله، سه سال پیش دستگیر شد. هر دو به اتهام ارتباط با سازمان مجاهدین خلق محکوم به زندان شدهاند.
چند هفته پیش، اتفاق نگرانکنندهای رخ داد؛ پدر خانواده برای مدتی در سیستم زندان ناپدید شد و تماسهایش قطع شد. یونسی گفت:
»۹ روز هیچ خبری نداشتیم، اما دیروز با مادرم تماس گرفت و گفت او را به همان زندانی منتقل کردهاند که برادرم در آنجا است.«
به گفته یونسی، بزرگترین نگرانی این است که حکومت در شرایط ادامه جنگ چگونه رفتار خواهد کرد:
»ما با یک رژیم بسیار خشن و بیرحم طرف هستیم. در زمان جنگ، آنها حتی خشنتر میشوند. میتوانند هر کاری با زندانیان بکنند، چون میدانند جامعه بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری عملاً کاری از پیش نمیبرند.«
او افزود:
»اعدامها ابزاری برای ایجاد ترس در جامعه است. تهدید اصلی برای حکومت مردم داخل کشور هستند.«
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان «حقوق بشر ایران» در نروژ، گفت تعداد اعدام زندانیان سیاسی در ماه گذشته بیسابقه بوده است:
»معمولاً بیشتر اعدامها مربوط به جرائم عادی مثل مواد مخدر یا قتل است. اما اکنون هدف از این اعدامها ایجاد ترس در جامعه است. در شرایط عادی، هزینه سیاسی اعدام معترضان بسیار بالاست، اما حالا جنگ همهچیز را تحتالشعاع قرار داده است.«
روز پنجشنبه، دونالد ترامپ ادعا کرد که تهران را متقاعد کرده تا اعدام هشت زن را متوقف کند. اما مقامات ایرانی این ادعا را رد کردند. رئیسجمهور آمریکا تاکنون درباره مردانی که اعدام شدهاند اظهار نظری نکرده است.
در آخرین ویدیوی مخفیانهای که علیپور در زندان ضبط کرد، او نیز به همین موضوع اشاره کرد:
»در میان بحرانهایی که کل حکومت را فراگرفته، خامنهای میخواهد با افزایش اعدامها اوج خشونت و سرکوب خود را نشان دهد تا با ایجاد ترس در جامعه انفجاری ایران، خود را از سرنگونی نجات دهد. اما او اشتباه میکند.«
او در پایان گفت:
»بدون شک روز آزادی و خوشبختی برای مردم قهرمان ایران فرا خواهد رسید.«