روزنامه آلمانی فرانکفورتر روندشاو جنگ ایران : حتی پس از توافق با آمریکا، رژیم همچنان معترضان را اعدام خواهد کرد
تاریخ انتشار: ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶
نویسنده: سیلویا بیلرت
روزنامه ایرانی «همشهری» درباره توافق آمریکا و ایران تیتر زده است: «بر باد رفته». © afp
از آغاز سال جاری، رژیم بیش از ۴۰ نفر را به قتل رسانده است. توافق آمریکا و ایران تغییری در این وضعیت ایجاد نخواهد کرد. اما جوانان جامعه ایرانی ـ آلمانی تلاش میکنند قربانیان رژیم ترور را قابل رؤیت کنند.
فرانکفورت – عملاً جنگ آمریکا و ایران پایان یافته و توافق چارچوبی میان واشنگتن و تهران برقرار شده است. بر اساس آن، بمبارانهایی که مردم غیرنظامی در ایران نیز از آن رنج میبرند، باید متوقف شود و یک مرحله ۶۰ روزه مذاکره آغاز گردد. رژیم ملاها اکنون میتواند به لغو تحریمها نیز امید داشته باشد. اما در این توافق سخنی از حقوق بشر برای مردم سرکوبشده ایران یا آزادی زندانیان سیاسی در میان نیست.
معرفی شخص - سانیا کهنسال، متولد ۲۰۰۳، سخنگوی انجمن «صداهای جوان برای آزادی» است. او بهعنوان فریلنسر در حوزه شبکههای اجتماعی و تولید محتوا فعالیت میکند.
سانیا از ۱۳ سالگی در آلمان زندگی میکند. او برای حقوق بشر، دموکراسی و رساندن صدای نسل جوان در ایران فعالیت میکند.
این در حالی است که رژیم، طبق اطلاعات سازمان ملل، از آغاز سال جاری دستکم ۴۰ نفر را با استناد به امنیت ملی اعدام کرده است؛ از جمله ۱۸ معترض. اکنون جواد سامانی و ابوالفضل ساعدی اعدام شدهاند، زیرا در ماه ژانویه اعتراض کرده بودند. دلیل احکام صادرشده علیه آنان «محاربه» و «افساد فیالارض» عنوان شده است. فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ابراز تأسف کرد که مردم ایران «میان جنگ و سرکوب بیرحمانه گرفتار شدهاند».
در زندانهای رژیم ملاها همچنان بسیاری از جوانان، زنان و مردانی که در جریان اعتراضات ایران در ماه ژانویه و پس از آن، در جریان جنگ، بازداشت شدهاند، در انتظار احکام خود هستند یا پیشتر حکم اعدام دریافت کردهاند.
اینکه جنگ در مقایسه با دوران پیش از آن چیزی را برای مردم ایران بهتر کرده باشد، دیده نمیشود. برعکس. چهبسا پایان درگیریها به اپوزیسیون داخلی ایران و مقاومت مسلحانه نیروی تازهای بدهد. در اینترنت ویدئوهایی در گردش است از افرادی که مقابل ساختمانهای دولتی، مراکز سپاه پاسداران و ادارات ایستادهاند و ـ چنین به نظر میرسد ـ در سکوت حضور خود را نشان میدهند. گفته میشود آنان منتقدان رژیم هستند. اما این ویدئوها را نمیتوان بهطور مستقل راستیآزمایی کرد.
در اوایل ژوئن، «ایران اینترنشنال»، یک رسانه آنلاین منتقد رژیم متعلق به ایرانیان تبعیدی، از ادامه اعتراضات دانشآموزان گزارش داد. طبق گزارش رسانههای بریتانیایی، «ایران اینترنشنال» از جمله از سوی سرمایهگذاران سعودی تأمین مالی میشود. رادیو فردا، که وابسته به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی است، نیز از اعتراضاتی گزارش داد که گفته میشود دانشجویان در آنها شرکت داشتهاند. این تظاهرات در دستکم ۲۰ استان، از جمله علیه نظام پذیرش دانشگاهی ایران جریان دارد؛ نظامی که مقررات آن را شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین میکند.
مخالفان، سازمانهای غیردولتی و پژوهشگران آموزشوپرورش انتقاد میکنند که این نظام در درجه نخست به فرزندان خانوادههای ثروتمند امکان تحصیل و پیشرفت شغلی میدهد. موفقیت آموزشی بهطور فزایندهای قابل خرید شده و عمدتاً در دسترس دانشآموزان مدارس نخبه است. در ایران، افراد ثروتمند اغلب کسانی هستند که به رژیم نزدیکاند یا از آن سود میبرند. برای دیگر کودکان و نوجوانان در ایران، امکان پیشرفت شغلی، دسترسی به بازار کار و راه خروج از فقر بسیار کمتر است. همزمان فشار اقتصادی همچنان افزایش مییابد، تورم بالا میرود و شمار قابل توجهی از مردم از گرسنگی رنج میبرند.
بدون اینترنت، آموزش آنلاین وجود ندارد
علاوه بر این، قطع مداوم اینترنت نهتنها مشاغل را نابود کرده، بلکه باعث شده است کودکانی و نوجوانانی که بهدلیل جنگ دیگر بهصورت حضوری آموزش نمیدیدند، در آموزش آنلاین نیز بهدلیل اختلالات فنی بیشتر آسیب ببینند. طبق گزارش رسانهها، در اعتراضات دانشآموزی نیز بازداشتهایی صورت گرفته است.
در همین حال، برخی ایرانیان در تبعید همچنان همه تلاش خود را به کار میگیرند تا افکار عمومی را متوجه سرنوشت مردم داخل کشور کنند. به این ترتیب، در پایان سال ۲۰۲۵ در برلین انجمن «صداهای جوان» تأسیس شد که صفحه اینستاگرامی «صداهای جوان آزادی» را اداره میکند. در آنجا، برای مثال با اشاره به جام جهانی فوتبال، یادآوری میشود که در ایران تاکنون «شمار زیادی از ورزشکاران تحت تعقیب قرار گرفتهاند، زندانی شدهاند، شکنجه شدهاند و حتی اعدام شدهاند، زیرا برای آزادی، عدالت و حقوق مردم خود ایستادهاند».
در آنجا همچنین به سرنوشت بهار صحرائیان، وکیل حقوق بشر، پرداخته میشود که اواسط ماه مه بازداشت شد. از جمله اتهاماتی که به او نسبت داده شده این است که قصد داشته علیه امنیت ملی مرتکب جرم شود. همچنین در پایان ماه مه، حکم اعدام زهرا تباریس، فعال سیاسی، به اتهام قیام مسلحانه، بار دیگر از سوی یک دادگاه تأیید شد. تباریس در آوریل ۲۰۲۵ بازداشت شده بود. مأموران رژیم نزد او یک بنر پارچهای با نوشته «زن، مقاومت، آزادی» یافتند؛ تغییریافتهای از شعار اعتراضی «زن، زندگی، آزادی» که به مجاهدین خلق نسبت داده میشود. این گروه اپوزیسیون در اواخر دهه ۷۰ همراه با ملاها علیه رژیم شاه مبارزه کرد. پس از انقلاب، خود آنان از سوی ملاها مورد تعقیب قرار گرفتند.
این انجمن غیرانتفاعی از سوی فعالان جوانی با ریشههای ایرانی تأسیس شد که میخواهند برای حقوق بشر در ایران تلاش کنند. طبق اساسنامه، هدف کلی آن کمک به کسانی است که به دلایل سیاسی و مذهبی تحت پیگرد قرار دارند؛ از جمله از طریق کار اطلاعرسانی عمومی و برگزاری تظاهرات، و همچنین دفاع از حقوق زنان و برابری. برخی از فعالان این انجمن فرزندان مجاهدین خلق هستند؛ مانند سانیا کهنسال از هایلبرون، که انجمن «صداهای جوان» را مشترکاً تأسیس کرده و بهعنوان سخنگوی آن فعالیت میکند.
این زن ۲۳ ساله در گفتوگو با روزنامه فرانکفورتر روندشاو توضیح میدهد: «ما میخواستیم بستری ایجاد کنیم تا به مردم در ایران صدا بدهیم.» موضوع این است که توجهها به سرنوشتهایی مانند سرنوشت صحرائیان یا تباریس جلب شود و به ایرانیان نشان داده شود: ما شما را فراموش نکردهایم. «ما ویدئوهای بسیار زیادی میبینیم و نامههای بسیار زیادی از زندانیانی میخوانیم که سپس اعدام میشوند. ما باید پیامهای آنها را به جهان فریاد بزنیم و جهان را وادار کنیم به آنها گوش دهد.»
بسیاری از کسانی که در هفتههای گذشته اعدام شدند، هنوز بسیار جوان بودند، حتی جوانتر از کهنسال. این فعال میگوید تحمل این موضوع بسیار دشوار است. «اینها انسانهایی بودند که خانواده، رؤیاها و امید به یک زندگی بهتر داشتند. این نسل زد از این دیکتاتوری به تنگ آمده است. میخواهد این رژیم را براندازد. میخواهد تغییر ایجاد کند.» او میگوید اینکه رژیم چنین جوانانی را اعدام میکند، نشان میدهد تا چه اندازه ضعیف است.
سانیا کهنسال در ۱۳ سالگی همراه با پدرش به آلمان آمد. پدر او در سال ۱۹۸۱، زمانی که ۱۶ سال داشت، در بازداشت سیاسی رژیم ملاها بود. اما بخش بزرگی از خانواده او همچنان در ایران زندگی میکنند. این زن جوان ده سال است که مادر و برادر خود را ندیده است. «من تصمیم گرفتم از نظر سیاسی فعال باشم و برای مردم ایران تلاش کنم. امیدوارم از این طریق بتوانم در بلندمدت به آنها کمک کنم.» اگر او وارد کشورش شود، ممکن است بازداشت شود.
کهنسال گزارش میدهد که حساب کاربری «صداهای جوان آزادی» در اینستاگرام، اکنون دومین حساب آنهاست. حساب نخست، پیش از یک تظاهرات حقوق بشری که در آنجا اعلام شده بود، آنقدر به این پلتفرم گزارش شد که مسدود گردید. در آن زمان، حساب انجمن تازهتأسیس هنوز تیک آبی محافظتکننده را نداشت. او حدس میزند رژیم یا گروههای دیگر اپوزیسیون ایرانی در تبعید پشت این حمله بودهاند. تهدیدها نیز بارها و بارها وجود دارد.
سرویس اطلاعاتی، اپوزیسیون را در تبعید نیز تعقیب میکند
اینکه چنین فعالیتهای اطلاعرسانی عمومی ایرانیان تبعیدی واقعاً خار چشم رژیم ایران است، از حملات متعدد سرویسهای اطلاعاتی ایران پیداست؛ حملاتی که روزنامه فرانکفورتر روندشاو تاکنون چندین بار درباره آنها گزارش داده است. اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان سالهاست درباره تلاشها برای مبارزه «بیرحمانه» با مخالفان حکومت که در خارج از کشور زندگی میکنند، در سراسر جهان هشدار میدهد؛ حتی در فضای دیجیتال. همچنین بارها درباره حملات به روزنامهنگاران یا مخالفان از سوی افرادی که هوادار رضا پهلوی، پسر محمدرضا پهلوی، شاه سرنگونشده در سال ۱۹۷۹، هستند، گزارش شده است؛ آخرین بار در مجله سیاسی «کنتراسته» در شبکه تلویزیون کانال ۱ ARD.
کهنسال میگوید در آلمان این امکان را دارد که با مطبوعات صحبت کند و نظر خود را بیان کند. «اینجا انسان اعدام نمیشود، اینجا در زندانها شکنجه یا مورد تجاوز قرار نمیگیرد، اینجا اگر تظاهرات کند، در خیابان به ضرب گلوله کشته نمیشود.» به همین دلیل، او و همراهانش این شنبه نیز به تظاهرات اپوزیسیون ایرانی در تبعید در میدان ووبان پاریس میروند؛ تظاهراتی که انتظار میرود دهها هزار نفر در آن شرکت کنند. در میان شمار زیادی از سخنرانان مهمان از عرصه سیاست، ورزش و جامعه، قرار است شارل میشل نیز حضور داشته باشد؛ نخستوزیر پیشین بلژیک و رئیس پیشین شورای اروپا.
طبق اطلاعیه، قرار است «بیش از ۳۰۰ انجمن و سازمان ایرانی از اروپا و آمریکای شمالی» در سازماندهی این برنامه مشارکت داشته باشند. جوانان آلمانی ـ ایرانی پیرامون سانیا کهنسال میخواهند از این فرصت استفاده کنند تا در آنجا با فعالان گروههای جوانان اروپایی و بینالمللی دیگر ارتباط برقرار کنند و به تبادل نظر بپردازند. آنها همچنین میخواهند با توجه به توافق میان آمریکا و ایران روشن کنند که «این رژیم بهدلیل ماهیت خود نمیتواند بخشی از یک راهحل صلحآمیز باشد». این زن ۲۳ ساله میگوید صلح و ثبات در خاورمیانه تنها بدون ملاها و بر پایه طرح دهمادهای شورای ملی مقاومت ایران ممکن است. این شورا یک گروه اپوزیسیون در تبعید است که عمدتاً از سوی مجاهدین خلق پیش برده میشود و مقر آن در پاریس است. این شورا از جمله خواهان یک دولت سکولار بدون سلاح هستهای، دستگاه قضایی مستقل و «خودمختاری کردستان ایران» است.