جنگ در نقطه تصمیم؛ دیپلماسی، تهدید نظامی و بحران انرژی همزمان پیش می‌روند

فاکس نیوز گزارش داده یک سند غیرعلنی دولت روسیه نشان می‌دهد مسکو و رژیم ایران در سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ برنامه‌یی جامع برای همکاری در حوزه‌های مالی، هسته‌یی، انرژی، حمل ونقل و هوانوردی تدوین کرده‌اند.

شبکه فاکس نیوز در گزارشی اختصاصی به تاریخ ۲۰سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۹ شهریور ۱۴۰۵) اعلام کرد به یک سند ۴۴ صفحه‌یی دولت روسیه با عنوان «طرح همکاری بین فدراسیون روسیه و جمهوری اسلامی ایران ۲۰۲۴-۲۰۲۶» دست یافته است؛ سندی که به‌گفته این رسانه برای استفاده رسمی تهیه شده و در ۲ September ۲۰۲۴ (۱۲ شهریور ۱۴۰۳) به تصویب طرف روسی رسیده است.

بر اساس گزارش فاکس‌نیوز، این سند همکاریهایی فراتر از روابط تجاری معمول را ترسیم می‌کند و حوزه‌هایی مانند کانال‌های مالی جایگزین، انرژی، همکاریهای هسته‌یی، هوانوردی و توسعه مسیرهای حمل ونقل به سمت خلیج‌فارس را در بر می‌گیرد. در این سند برای وزارتخانه‌ها، نهادهای دولتی و شرکت‌های روسی مأموریتهایی تعریف شده و اجرای پروژه‌ها تا پایان سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.

فاکس نیوز می‌گوید این سند پیش از آغاز جنگ کنونی میان آمریکا و رژیم ایران تدوین شده و مشخص نیست چه بخش‌هایی از آن هم‌چنان فعال است، اما بررسی محتوای سند و گزارشهای عمومی بعدی نشان می‌دهد برخی پروژه‌های پیش‌بینی‌شده در آن به مرحله اجرا یا پیشرفت رسیده‌اند.

کتی کورکیا، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها که سند را برای فاکس نیوز بررسی کرده، گفته است اهمیت اصلی این سند در معماری کلی روابطی است که مسکو در تلاش برای ایجاد آن با رژیم ایران بوده است. او به همکاریهای مالی، سرمایه‌گذاری انرژی، مسیرهای حمل ونقلی و پروژه‌های هوانوردی به‌عنوان بخش‌های کلیدی این همکاری اشاره کرده است.

به گزارش فاکس‌نیوز، یکی از بخش‌های مهم سند به ایجاد سازوکارهای مالی خارج از سیستم‌های غربی اختصاص دارد. این سند افزایش استفاده از ارزهای ملی در مبادلات دوجانبه، توسعه حساب‌های کارگزاری، استفاده از ارزهای دیجیتال بانک‌های مرکزی برای تسویه‌های فرامرزی و ایجاد کانال‌های مستقل انتقال اطلاعات مالی را دنبال می‌کند.

این رسانه می‌نویسد در سند روسی به‌طور مستقیم از دور زدن تحریم‌ها نام برده نشده، اما بارها بر استفاده از سازوکارهای مستقل مالی و مقابله با آنچه «اقدامات محدودکننده یک‌جانبه» خوانده شده، تأکید شده است.

هم‌چنین یک منبع اطلاعاتی اروپایی که با فاکس‌نیوز گفتگو کرده، این سند را «راهبردی، حساس و سیاسی» توصیف کرده و گفته است بخش‌هایی از آن بر همکاریهای هسته‌یی، تجارت انرژی و تراکنش‌های مالی متمرکز است.

همزمان یک مقام آمریکایی به فاکس نیوز گفته است که واشنگتن تلاش‌های کشورهایی مانند روسیه و رژیم ایران برای ایجاد سامانه‌های جایگزین مالی و پرداخت‌های فرامرزی را زیر نظر دارد و سازوکارهایی را که به دور زدن تحریم‌ها کمک کنند، هدف قرار خواهد داد.

بر اساس آمار منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، تولید ناخالص داخلی کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰.۱ درصد کاهش یافته و بخش‌های صنعت، معدن و خدمات رشد منفی را تجربه کرده‌اند.

مرکز آمار رژیم ایران اعلام کرد تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با نفت به ۲۱ هزار و ۷۹۵ هزار میلیارد ریال و بدون نفت به ۱۷ هزار و ۲۲۶ هزار میلیارد ریال رسیده است.

بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی با نفت نسبت به بهار ۱۴۰۴ با رشد منفی ۱۰.۱ درصدی و بدون نفت با رشد منفی ۴.۶ درصدی مواجه شده است. در مدت مشابه سال گذشته، تولید ناخالص داخلی با نفت ۲۴ هزار و ۲۵۵ هزار میلیارد ریال و بدون نفت ۱۸ هزار و ۴۹ هزار میلیارد ریال اعلام شده بود.

آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد؛ بخش صنایع و معادن با کاهش ۱۴.۷ درصدی و بخش خدمات با کاهش ۴. ۸ درصدی روبه‌رو شده‌اند.

بر پایه این گزارش، بخش صنایع و معادن شامل فعالیت‌هایی مانند استخراج نفت و گاز، سایر معادن، صنعت، ساختمان، برق، آب و گاز است و بخش خدمات نیز حوزه‌هایی مانند حمل ونقل، تجارت، ارتباطات، بانکداری، بیمه، آموزش، بهداشت و خدمات عمومی را در بر می‌گیرد.

اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران نخستین آمار رسمی از عملکرد اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ است و از کاهش تولید اقتصادی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد.

رئیس‌جمهور آمریکا در گفتگو با فاکس نیوز اعلام کرد که درباره گام‌های بعدی در جنگ با رژیم ایران در مرحله تصمیم‌گیری قرار دارد و گزینه‌های موجود را توافق، ادامه فشار اقتصادی یا تشدید اقدامات نظامی توصیف کرد.

شبکه فاکس نیوز بامداد ۲۰سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۹ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد دونالد ترامپ در گفتگو با خبرنگار این شبکه اعلام کرده است که درباره آینده جنگ با رژیم ایران در «وضعیت تصمیم‌گیری» قرار دارد و به‌گفته او «رویدادهای بسیار بزرگی» در آینده نزدیک رخ خواهد داد.

به گفته تری ینگست، خبرنگار فاکس نیوز در تل‌آویو، ترامپ گزینه‌های موجود را شامل دستیابی به توافق، ادامه فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی یا تشدید اقدامات نظامی علیه رژیم ایران دانسته است. رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنین گفته است که ایران «باید رفتار مناسبی داشته باشد».

فاکس نیوز گزارش داد که ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دیدار با پزشکیان در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گفته است که احتمالاً از چنین دیداری استقبال خواهد کرد.

این گزارش هم‌چنین به ادامه محاصره دریایی آمریکا علیه رژیم ایران اشاره می‌کند. بر اساس اظهارات برد کوپر، فرمانده سنتکام که فاکس نیوز به آن استناد کرده، از زمان آغاز این عملیات بیش از یک میلیارد بشکه نفت خام در مسیر خروج از خلیج‌فارس تحت اسکورت قرار گرفته است.

ترامپ هم‌چنین به خبرنگار فاکس نیوز گفته است که آمریکا در تماس با حوثی‌های یمن قرار دارد و این گروه توافق کرده است وارد درگیری مستقیم با ایالات متحده نشود. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که حوثی‌ها طی روزهای اخیر مسئولیت حملات موشکی و پهپادی به اهدافی در عربستان سعودی را برعهده گرفته‌اند.

فاکس نیوز در پایان گزارش خود می‌نویسد که با نزدیک شدن به آغاز نشست مجمع عمومی سازمان ملل، موضوع جنگ میان آمریکا و رژیم ایران یکی از محورهای اصلی رایزنیهای دیپلماتیک در نیویورک خواهد بود و جدول زمانی مشخصی برای تصمیم احتمالی دولت ترامپ درباره مراحل بعدی جنگ اعلام نشده است.

فاکس نیوز – ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ – نوراد یک جنگنده اف-۱۶ را برای رهگیری هواپیمایی که حریم هوایی ممنوعه کمپ دیوید را با حضور ترامپ نقض کرده بود، اعزام کرد

این جنگنده برای جلب توجه خلبان شراره‌هایی را شلیک کرد و سپس هواپیما را با امنیت از منطقه اسکورت نمود.

به گفته مقامات، یک فروند جنگنده اف-۱۶ متعلق به فرماندهی دفاع هوافضای آمریکای شمالی (نوراد) صبح روز شنبه در حالی که دونالد ترامپ در آنجا حضور داشت، هواپیمایی را که حریم هوایی ممنوعه بر فراز منطقه کمپ دیوید را نقض کرده بود، رهگیری کرد.

یک منطقه پروازممنوع دائمی بر فراز کمپ دیوید در مریلند وجود دارد که وقتی رئیس‌جمهور در آنجا حضور دارد، محدودیت‌های بیشتری اعمال می‌شود.

سرویس توزیع اطلاعات بصری دفاعی (DVIDS) در بیانیه‌یی اعلام کرد که نوراد در جریان رهگیری برای جلب توجه خلبان شراره‌هایی شلیک کرد و توانست هواپیما را با امنیت از منطقه اسکورت کند.

رویترز به‌نقل از رسانه‌های دولتی ایران گزارش داد فرماندهی مرکزی ارتش رژیم ایران مدعی شده اطلاعاتی درباره آماده‌سازی آمریکا برای ازسرگیری اقدامات نظامی علیه تهران دریافت کرده و هشدار داده است هر گونه حمله با پاسخ «بدون محدودیت» علیه پایگاهها و منافع آمریکا همراه خواهد شد.

خبرگزاری رویترز روز ۲۰سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۹ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد رسانه‌های دولتی ایران به‌نقل از فرماندهی مرکزی ارتش رژیم ایران اعلام کرده‌اند اطلاعاتی دریافت شده که نشان می‌دهد ایالات متحده با حمایت برخی کشورهای منطقه در حال آماده‌سازی برای ازسرگیری اقدامات علیه ایران است.

بر اساس این گزارش، فرماندهی مرکزی ارتش رژیم ایران هشدار داده است که هر گونه حمله آمریکا به ایران با حملات متقابل «بدون هیچ محدودیت یا ملاحظه‌ای» علیه پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه روبه‌رو خواهد شد.

در همین بیانیه آمده است که کشورهای منطقه‌یی که در هر گونه عملیات احتمالی آمریکا علیه ایران مشارکت یا حمایت داشته باشند، از نگاه تهران طرف درگیری محسوب خواهند شد و نباید انتظار خویشتنداری از سوی نیروهای مسلح رژیم ایران داشته باشند.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که طی روزهای اخیر مقام‌های رژیم ایران اعلام کرده‌اند شروط خود برای پایان جنگ و بازگشت به مذاکرات را از طریق میانجی‌های منطقه‌یی به واشنگتن منتقل کرده‌اند و منتظر پاسخ دونالد ترامپ هستند. همزمان دولت آمریکا نیز در آستانه برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در حال بررسی گزینه‌های بعدی خود درباره جنگ با رژیم ایران است.

سخنگوی نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌های یمن اعلام کرد این گروه دو عملیات گسترده با استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادها علیه اهدافی در ریاض و تأسیسات آرامکو در ینبع انجام داده است.

به گزارش خبرگزاری حکومتی تسنیم به نقل از بیانیه یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌های یمن، این گروه دو عملیات نظامی را در عمق خاک عربستان سعودی انجام داده است.

بر اساس این بیانیه، در نخستین عملیات «اهداف حساس و مهم» در ریاض هدف قرار گرفته و در عملیات دوم تأسیسات متعلق به شرکت آرامکو در ینبع مورد حمله قرار گرفته‌اند. سخنگوی حوثی‌ها مدعی شد این حملات با استفاده از تعداد زیادی موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد انجام شده و موجب آتش‌سوزی در مناطق هدف شده است.

یحیی سریع همچنین اعلام کرد این حملات در واکنش به آنچه «ادعای عربستان درباره هدف قرار دادن مکه» و نیز ادامه حملات نظامی عربستان به یمن توصیف کرد، انجام شده است.

وی مدعی شد که عربستان طی دوره اخیر صدها حمله هوایی با جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون علیه مناطق تحت کنترل حوثی‌ها انجام داده است. او همچنین ادعاهای عربستان درباره حمله به مکه را رد کرد و آن را ناشی از «رهگیری ناموفق سامانه‌های دفاعی» دانست.

سخنگوی حوثی‌ها تأکید کرد این گروه به سیاست «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» ادامه خواهد داد و اعلام کرد تا زمان توقف عملیات عربستان در یمن و پایان محدودیت‌های اعمال‌شده علیه این کشور، حملات علیه اهداف نظامی و مواضع سعودی ادامه خواهد یافت.

تا زمان انتشار این خبر، مقام‌های سعودی جزئیات مستقلی درباره ابعاد خسارات یا ادعاهای مطرح‌شده در این بیانیه منتشر نکرده‌اند.

خبرگزاری فرانسه به‌نقل از دو منبع وابسته به حوثی‌ها گزارش داد که کارشناسان سپاه پاسداران ایران از مناطق مشرف به باب‌المندب بازدید کرده و نصب سامانه‌های راداری و عملیات حفاری تونل در این منطقه را بررسی کرده‌اند.

خبرگزاری فرانسه (AFP) روز ۱۹سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۸ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از دو منبع نظامی وابسته به حوثی‌ها گزارش داد که گروهی از کارشناسان سپاه پاسداران ایران طی روزهای پنجشنبه و جمعه از مناطق راهبردی مشرف به باب‌المندب بازدید کرده‌اند.

به گفته این منابع، کارشناسان ایرانی از باب‌المندب، بندر و فرودگاه المخا و هم‌چنین اردوگاه جبل‌النار در شرق المخا دیدن کرده‌اند. منابع مورد اشاره مدعی شده‌اند این افراد بر عملیات حفاری تونل در تپه‌های مشرف به المخا و باب‌المندب نظارت داشته و امکان نصب سامانه‌های راداری در نزدیکی المخا و جزیره زُقَر در جنوب دریای سرخ را بررسی کرده‌اند.

این دو منبع هم‌چنین گفته‌اند کارشناسان یاد شده از الحدیده به منطقه اعزام شده بودند و بازدیدهای آنان به‌صورت جداگانه انجام شده است.

همزمان، منابع دولتی یمن به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که درگیریها میان حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران و نیروهای دولتی یمن در اطراف منطقه کوهستانی کَهبوب، مشرف بر باب‌المندب، در روزهای اخیر تشدید شده است.

به گزارش AFP، از زمان گسترش جنگ منطقه‌یی میان آمریکا و رژیم ایران، درگیریهای یمن نیز از ماه ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) به شکل محسوسی افزایش یافته و مناطق ساحلی دریای سرخ و باب‌المندب به یکی از کانون‌های اصلی نبردها تبدیل شده‌اند.

خبرگزاری فرانسه در این گزارش به واکنش رسمی ایران یا حوثی‌ها درباره این ادعاها اشاره‌یی نکرده است.

شبکه الحره به‌نقل از یک مقام نظامی عراقی گزارش داد دولت عراق در حال بررسی سازوکاری است که بر اساس آن فعالیت و رفت و آمد مستشاران نظامی خارجی، از جمله فرماندهان و مستشاران ایرانی و آمریکایی، تنها از طریق مجاری رسمی دولت انجام شود.

شبکه الحره به‌نقل از یک مقام بلندپایه نظامی عراق که نامش فاش نشده، گزارش داد دولت عراق در آستانه ۳۰سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) در حال بررسی محدودیت‌هایی برای فعالیت مستشاران نظامی خارجی در این کشور است.

به گفته این مقام، علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، خواهان آن است که پس از این تاریخ، هر گونه فعالیت مستشاران نظامی غیرعراقی، از جمله فرماندهان و مستشاران ایرانی و آمریکایی، تنها از طریق دولت عراق و مجاری رسمی انجام شود. بر اساس این طرح، هر مقام یا مستشار خارجی باید درخواست سفر خود را از طریق نهادهای رسمی ارائه کرده، روادید دریافت کند و برنامه دیدارهایش از پیش با دولت هماهنگ شود.

الحره گزارش داده است که این رویکرد همزمان با پایان مأموریت ائتلاف بین‌المللی در عراق مطرح شده و از سوی برخی مقام‌های عراقی به‌عنوان بخشی از روند «تثبیت حاکمیت» عراق توصیف می‌شود. با این حال، تا زمان انتشار گزارش، دفتر نخست‌وزیر عراق هیچ تصمیم رسمی در این باره اعلام نکرده است.

این گزارش هم‌چنین به سفرهای اعلام‌نشده قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به عراق اشاره می‌کند. به‌نوشته الحره، قاآنی از زمان آغاز نخست‌وزیری الزیدی چندین بار به عراق سفر کرده که برخی از این سفرها به‌طور رسمی اعلام نشده بودند.

بر اساس اطلاعاتی که الحره منتشر کرده، برخی مقام‌های عراقی پیش‌تر مدعی شده‌اند که شماری از مستشاران ایرانی بدون روادید رسمی وارد عراق شده‌اند. هم‌چنین این رسانه به گزارشهایی درباره حضور مستشاران ایرانی در مناطق مختلف عراق و کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در حملات اخیر به مواضع گروه‌های مسلح مورد حمایت رژیم ایران اشاره کرده است.

در مقابل، معن الجبوری، مشاور پیشین وزارت دفاع عراق، در گفتگو با الحره نسبت به توانایی دولت برای اجرای کامل چنین محدودیت‌هایی ابراز تردید کرده و گفته است هر گونه تلاش برای جلوگیری از ورود برخی مقام‌های ایرانی ممکن است با مخالفت گروه‌های سیاسی و مسلح نزدیک به تهران روبه‌رو شود.

الحره می‌نویسد که بحث کنترل فعالیت مستشاران خارجی همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره استفاده از خاک عراق برای حملات علیه کشورهای همسایه مطرح شده است. در هفته‌های اخیر نیز گزارشهایی درباره حملات پهپادی منتسب به گروه‌های مسلح در مناطق مرزی عراق منتشر شده بود.

فرمانده سنتکام می‌گوید آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن در حال تقویت پدافند هوایی، تشکیل یک واحد مشترک پهپادی و حفظ امنیت تردد دریایی در تنگه هرمز هستند و به گفته او حجم محموله‌های عبوری از این مسیر در دو هفته اخیر افزایش یافته است.

برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، اعلام کرد ایالات متحده به همراه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، شرکت‌های کشتیرانی و مؤسسات بیمه در حال اجرای طرح‌هایی برای افزایش تردد دریایی در تنگه هرمز و آب‌های اطراف آن هستند.

کوپر گفت این تلاش‌ها شامل تقویت سامانه‌های پدافند هوایی شرکای منطقه‌ای، تشکیل یک واحد ائتلافی پهپادهای تهاجمی و حفظ امنیت مسیرهای دریایی است.

فرمانده سنتکام مدعی شد که این اقدامات نتایج عملی به همراه داشته و حجم نفت خام، محموله‌های تجاری و گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) که طی دو هفته گذشته از تنگه هرمز عبور کرده‌اند، به بالاترین سطح خود در شش ماه اخیر رسیده است.

او افزود آمریکا «با چشمانی کاملاً باز و تمرکزی بسیار بالا» به همکاری با دولت‌های منطقه و بخش خصوصی ادامه می‌دهد تا مسیرهای کشتیرانی در خلیج فارس باز و امن باقی بمانند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که داده‌های منتشرشده در روزهای اخیر از ادامه اختلال در کشتیرانی منطقه و کاهش تعداد کشتی‌های ثبت‌شده در برخی بازه‌های زمانی در تنگه هرمز حکایت داشته است.

وزیر خارجه ترکیه اعلام کرد آنکارا در چارچوب «پیمان دفاعی مشترک مکه» آماده است در صورت نیاز به عربستان سعودی کمک نظامی و فنی ارائه دهد.

خبرگزاری رویترز روز ۱۹سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۸شهریور۱۴۰۵) گزارش داد هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، اعلام کرده است که کشورش در چارچوب توافق دفاعی سه‌جانبه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان آماده پاسخگویی به نیازهای نظامی عربستان است.

فیدان در گفت‌وگو با شبکه NtV گفت: «ما شاهد حملات بسیار جدی به تمامیت ارضی و حاکمیت عربستدیان سعودی هستیم. در پیمان خود یک توافق ائتلافی داریم و در این زمینه همبستگی جدی وجود دارد.»

او افزود که عربستان ممکن است در برخی حوزه‌های فنی و نظامی نیازهایی داشته باشد و ترکیه برای تأمین این نیازها «هیچ مشکلی» نخواهد داشت.

بر اساس گزارش رویترز، «پیمان دفاعی مشترک مکه» که ماه گذشته میان سه کشور امضا شد، تصریح می‌کند که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.

فیدان همچنین گفت ترکیه در هفته‌های اخیر پیشنهادهایی را برای پایان دادن به درگیری‌های منطقه‌ای به طرف‌های مختلف منتقل کرده است. در مقابل، مقام‌های پاکستانی پیش‌تر اعلام کرده‌اند که تاکنون هیچ گفت‌وگویی درباره پاسخ نظامی مشترک در چارچوب این پیمان انجام نشده است.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که حملات حوثی‌های یمن به اهداف نظامی و زیرساختی عربستان همچنان ادامه دارد و شورای امنیت سازمان ملل نیز به تازگی این حملات را محکوم کرده و بر حق عربستان برای دفاع از خود تأکید کرده است.