موانع عظيم بر سر راه توافق نهايي اتمي با رژيم
تهران اتهامات غرب را كه خواستار تسليحات اتمي يا درحال كار بر روي آن است را، رد ميكند. ولي در 24نوامبر، ايران در عوض كاهش برخي از تحريمهايي كه اقتصاد آن را خفه كرده است، محدود كردن اوليه غنيسازي اورانيوم را بهعنوان هسته مركزي، كه ميتواند در درجات مختلف غنيسازي شده و در بخش اصلي تسليحات اتمي يا سوخت رآكتور استفاده شود را پذيرفت. اين توافق 6ماهه عملاً به اين معني است كه به توافق نهايي كه هرگونه تهديد توانمندي تسليحات اتمي ايران را به حداقل رسانده باشد، تادرعوض بهطور كامل تحريمها برداشته شوند. ولي درحالي كه طرفين درمور پيمان نهايي در وين چانه زني ميكنند، گري سامور كه تا سال گذشته به آمريكا درمذاكرات آن با ايران كمك نموده بود، توافق موقت را، بهعنوان "يك آتشبس موقت "توصيف ميكند كه، هنوز كار بسيار دشواري در پيش دارد. علي خامنهاي رهبر عالي ايران حتي نوميد تر است. آمريكاييان را متهم ميكند كه رويكرد آنان به مذاكرات با نيت بدي است. وي روز دوشنبه از فرستادگان ايراني خواست تمام تلاش خود را بكنند، وليكن وي گفت اين مذاكرات "راه به جايي نخواهد برد".
نگاهي به برخي ازموانع: چند سانتريفيوژ؟ توافق موقت مي گويد توافق نهايي ممكن است براي ايران "يك برنامه غنيسازي با محدوديتهاي عملي و اقدامات شفاف سازي باقي بگذارد تا كه ازماهيت صلحآميز آن اطمينان يابند. كه اين بهمعني چانه زني بر سر تعداد سانتريفيوژها و دستگاههايي كه اورانيوم را براي كاربردهاي تكنولوژي بالاتر، غنيسازي ميكند ميباشد كه ميتواند از طيف سوخت رآكتور تا استفاده شدن در بمب اتمي باشد. سامور هماهنگكننده سابق كنترل تسليحاتي كاخ سفيد كه اكنون در بنياد فكري بلفر است ميگويد ايرن مصر است كه تمامي 20هزار سانتريفيوژ خود را كه در سايتهاي غنيسازي تشكيل داده را حفظ كند. از ميان آنها 10هزار مشغول بهكار بوده و تهران براي حفظ هرتعداد بيشتري ازآنها فشار خواهد آورد. اما آمريكا ترس دارد كه داشتن 20هزار سانتريفيوژ در سايت حتي اگراكثر آنها بيهدف باشند ممكن است به ايران ظرفيت توليد اورانيوم غني شده كافي با درجه تسليحاتي ظرف چند ماه بدهد. واشنگتن و5 شريك مذاكرهكننده آن روسيه، چين، انگلستان، فرانسه و آلمان تنها خواستار آن هستند كه چند هزاراز آن دستگاهها برپا باشند. آنها محاسبه ميكنند كه اين امر به آنها فرصتي بيش از يك سال ميدهد، اگر كه ايران تمامي سانتريفيوژهاي خود رابكاراندازد و شروع بهكار بر روي اورانيوم با درجه تسليحاتي از شروع تا رسيدن سلاح اتمي كند. ايران با استفاده از دستگاههايي كه 4 بار سريعتر از سانتريفيوژهاي قديميتر كه درحال حاضر اكثر غنيسازي را انجام ميدهند، خواستار ارتقاء آن است. سامور مي گويد چانه زني بر سر غنيسازي سختترين موضوع خواهد بود و بههيچوجه انتظار پيشرفت چندان محسوسي تا پايان امسال ندارد.
فردو و اراك: آمريكا و متحدان آن تاسيسات غنيسازي فردو را بهعنوان يك مشكل ويژه تلقي ميكنند زيرا كه بهشدت در مقابل حملات هوايي حفاظتشده ميباشد. سامور مي گويد 6 قدرت خواستار بسته شدن فردو هستند. وليكن بهدليل اين كه تهران با هر نوع اوراق كردن ساختار اتمي خود بهعنوان موضوع غرور ملي مخالفت كرده است، سازش محمتل ممكن است براي "تغيير كاربري "در حالي كه آن را بهعنوان يك تاسيسات اتمي حفظ ميكند، شايد بهعنوان مكاني براي ذخيره تجهيزات و مواد مورد استفاده قرار گيرد. رآكتور در دست ساختمان اراك بهدليل اين كه تاسيسات آب سنگين بوده كه ممكن است براي توليد مقاديري از مواد پلوتونيوم كه آن هم ميتواند بهعنوان هسته قابل انشقاق براي موشك بهكار رود، موجب نگراني است. تبديل رآكتور به تاسيسات آب سبك يا كاهش ناگهاني فراوريهاي آن ممكن است نگرانيهاي قدرتهاي بزرگ را كاهش دهد. سامور ميگويد وي بامقامات ايراني موافق است كه ساختار آن براي آنكه رآكتور را مجدداً مهندسي نمايند بسيار پيش رفته و مي گويد بسيار معقولتر خواهد بود كه آن را اوراق كرد و يك ساختمان براي يك رآكتور آب سبك بنا كرد. ولي بهخاطر اين كه ايران مصر است كه تاسيسات اتمي آن دست نخورده بماند، وي پيشنهاد ميكند كه 6 قدرت ممكن است پيشنهاد كنند كه ايران آن را تغيير ساختار بدهد بهنحوي كه "آبروي ايران نيز در اين ميان حفظ شود
خبرگزاري آسوشيتدپرس 18 فوریه 2014 : « وين