سیمین بهبهانی، "شاعر ملی"* وطن ما، یا "نیمای غزل، "

. سیمین خلیلی معروف به سیمین بـهبهانی، زاده ۲۸ تیر ۱۳۰۶ در تهران است اولین معلمش مادرش بود . از دوازده‌سالگی به شعر روی آورد. اشعار اولیه اش را مادرش برای پروین اعتصامی می خواند و از طرف او بسیار تحسین می شد. شعر سیمین کم کم راه خود را بطور مشخص میان شعر شاعران معروف آن زمان باز کرد و از میان زنانی که در آن دوره شعر گفته اند نام سیمین بهبهانی درخشان تر است.
اشعار اولیه سیمین در‌کتاب‌های سه‌تار شکسته، جای‌پا،‌‌ چلچراغ و مرمر، نشان از آشنایی و تسلط او به ادبیات کلاسیک ایران دارد. اشعار او علاوه بر مضامین اجتماعی و به تصویر کشیدن رنج و درد طبقه محروم، صاحب ویژگیِ تازه‌ای است: اعلام موجودیت شاعر به‌عنوان زن.
شعر معاصر ایران‌، پیش از انقلاب ۵۷، تحت تأثیر تحولات شعری نیما، و شاعران پس از او، و نوآوری های شعر شاملویی، علاقمندان به شعر را به خود جلب کرده بود. اشعاری که به ‌ضرورت تفکرات سیاسی علیه نظام، از نوعی زبان غیرصریح و استعاری سود بُرد که با‌وجود همه سانسور‌ها، مخاطبان خود را یافته و به‌ویژه نسل جوان را که با پرسش‌هائی کاملاً تازه پا به‌عرصه حیات اجتماعی- ‌سیاسی می‌گذاشت، به‌خود جذب می‌کرد. شرکت مستقیم برخی زنان ایرانی در فعالیت‌های سیاسی و مخفی علیه رژیم پهلوی، چهره جدیدی از زن ایرانی را به‌نمایش می‌گذاشت.
نپیوستن سیمین به‌جرگه شاعران نیمایی، ادامه غزل‌سرایی و‌حضور نداشتن در محافل روشنفکری آن زمان، سئوال برانگیز بود. نسلی که با شعر نو آشنا شده بود و گاه شعر را در شعاری‌ترین وجه‌اش می‌شناخت، تکلیف خود را در برابر شعر سیمین نمی‌دانست و این بلاتکلیفی به‌تردید و گاه طرد شعر سیمین می‌انجامید، غافل از این‌که شعر او در همین دوره و با همان شکل غزل سرشار از مفاهیم اجتماعی است و حساسیت او نسبت به‌مسائل روز در سطر سطر شعرش موج می‌زند.
نبض شعر سیمین با تپش‌های قلب جامعه‌ای می‌زند که اسیر و در‌بند است. رنج زیستن در چنین موقعیتی از ذهن و ضمیر زنی آگاه و فرهیخته می‌گذرد که عشق و مهر را به‌ودیعه می‌گذارد..

سیمین بهبهانی (با عینک مشکی) در یکی از تظاهرات اعتراضی زنان

او را به‌دلیل تسلطی که بر اوزان شعر فارسی داشت و وزن‌های جدیدی که خود ایجاد کرده بود «بانوی غزل» فارسی می‌نامیدند.
سه مجموعه‌ شعر «جای پا»، «مرمر» و «چلچراغ» این شاعر که پیش از انقلاب در ایران انتشار یافته، از پرشورترین اشعار تغزلی است که توسط زنان شاعر به فارسی سروده شده است.
پس از انقلاب سیمین بهبهانی در وزن‌های بی‌سابقه با موضوعات اجتماعی غزل‌هایی سرود. «خطی ز سرعت و آتش»، «دشت ارژن»، «کاغذین جامه» و همچنین «کولی و عشق» نمونه‌هایی از مجموعه غزلیات این شاعر سرشناس در سال های پس از انقلاب است

بهبهانی در سال ۱۳۴۸ به عضویت شورای شعر و موسیقی در آمد.
او از مدافعان آزادی بیان و عضو هیأت دبیران کانون نویسندگان ایران در دوره نخست فعالیتش پس از انقلاب بهمن ۵۷ بود. بهبهانی همچنین از جمله مدافعان حقوق زنان در ایران به‌شمار می‌رفت و در فعالیت‌ها و تجمع‌های اعتراضی مختلف زنان ایرانی در راه دستیابی به خواسته‌هایشان شرکت می‌کرد.
سیمین بهبهانی، مدتی پس از انتخابات بحث‌برانگیز سال ۱۳۸۸ ممنوع‌الخروج شد. او در آن زمان قرار بود به دعوت شهرداری پاریس به مناسبت روز زن در پاریس سخنرانی کند، اما در فرودگاه از سفر او جلوگیری کردند.
به هر روی مضمون و محتوای شعر سیمین به گونه ای عرضه می شود که دیگر وزن و قافیه اموری عَرَضی بر‌شعر او‌ نیستند. جوهر شعر آن‌چنان در کار او قوی است که نه‌وزن به‌گوش می‌آید و نه‌قافیه به‌چشم.
سیمین بهبهانی خودش و شعرش بصورت سمبلی از اعتراض، مقاومت، سازش ناپذیری و عشق درآمده است.