كنفرانس مطبوعاتي احمد شهيد درباره گزارش سالانهاش
محورهاي اصلي گزارش من ارتباط داره به حق حيات، من شاهد افزايش چشمگير تعداد اعدامها بودم ظرف دوازده ماه گذشته و شاهد اعدام بيش از 800نفر در ظرف اين مدت بودم، از جمله 8نفر نوجوان و اجراي حكم اعدام در خصوص افرادي كه تنها به جرايم سياسي متهم بودند. من باعث تعجب من بود كه خبر اعدام خانم جباري رو دريافت كردم عليرغم تلاشهايي كه و ارتباطاتي كه با دولت ايران برقرار كرديم و نگرانيهاي خودمان را اعلام كرديم در رابطه با نحوه رسيدگي به اين پرونده، من همچنين نگران هستم در رابطه با وضعيت قضايي در كشور، وضعيت عدالت در ايران، من پيشتر هم نگرانيهاي خودم را در رابطه با طرحي كه براي تغيير حقوق وكلا در مجلس مطرح شده، مطرح كرده بودم، و چنانچه ما شاهدش هستيم، كه خانم نسرين ستوده حقوقدان و وكيل ايراني پروانه وكالتش لغو شده، من در عين حال اشاره ميكنم، بهشمار قابلتوجه اي از روزنامهنگاران كه كماكان در زندان هستند. و همچنين اقداماتي كه از سوي دولت ايران صورت مي گيره براي محدود كردن دسترسي به اينترنت و فضاي مجازي.
برخورد با اقليتهاي ديني هم يكي از نگرانيهاي من هستش، من اشاره كردم به بيش از 300نفر كه به دلايل مذهبي در زندان هستند، شامل بهايي ها، مسيحيها و همچنين دراويش. من نگراني خودم رو در رابطه با فقدان آزادي بيان مذهبي مطرح كردم، من همچنين عميقاً نگراني دارم نسبت به وضعيت زنان در ايران. از جمله سهم بندي جنسيتي كه در دانشگاههاي ايران صورت گرفته و باعث شده كه سهم زنان دركرسيهاي دانشگاهي كاهش پيدا بكنه. و اختلاف حقوق دريافتي بين زنان و مردان در ايران وجود داره. من درعين حال نگران وصلتهاي پايينتر از سن قانوني هستم، چنانچه شاهد ازدواج حداقل 48 كودك بوديم. ظرف دو سال اخير، كه شامل دخترانيميشد كه پايينتر از سن 15سالگي ازدواج كردند. من موفق نشدم كه اطلاعات مستقيمي از دولت ايران دريافت بكنم و ناچار شدم كه از منابع غيرمستقيم استفاده بكنم براي جمعآوري اطلاعات، من خوشحالميشم كه سؤالهاي شما را دريافت بكنم.
سؤال از تلويزيون لبنان: سؤال من در رابطه با تبعات تحريمها بر ملت ايرانه؟
احمد شهيد : خب بهطور كلي اكثر تحريمها بدلايل امنيتي اعمال شده، تحريمهاي خيلي كمي هستند كه به دلايل حقوقبشري اعمال شدند، بخش اعظم تحريمها مربوط به نگرانيهاي شوراي امنيت از برنامه هسته اي ايران هستش. من مايل بودم كه تبعات تحريمها رو با استناد به آمار و اطلاعات از درون ايران بهدست بيارم، بهعنوان مثال تبعاتي كه روي كودكان داشته، روي بهداشت عمومي داشته، اما متأسفانه دولت ايران اطلاعات لازم رو در اختيار من نگذاشت. امادر ارتباطاتي كه با مقامهاي ارشد ايراني داشتم، از جمله نمايندگان مجلس ايران، ارزيابي من اينه كه برخي از تدابيري كه براي كاهش تبعات تحريمها بر وضعيت زيستي مردم ايران پيشبيني شده موثر نبودند.
سوال: ممكنه براي ما توضيح بدهيد، ميزان دسترسي خودتان به منابعي در درون ايران در تنظيم گزارش خودتان، از جمله مقامات دولتي و همچنين مردم عادي؟ و دردوره مسئوليت خودتان آيا ميتوانيد يك مقايسه اي بكنيد بين اوايل مسئوليت خودتان قبل از روي كارآمدن اقاي روحاني، آيا با شرايط فعلي تغييري ايجاد شده، قبل و بعد از انتخاب آقاي روحاني؟
احمد شهيد: خيلي ممنون از سوالتان، واقعيت اينه كه به من اجازه ورود به ايران داده نشده، از زماني كه من كار خودم را ازسه سال پيش شروع كردم، اما من موفق شدم با 400نفر ايراني ظرف دوسال گذشته مصاحبه بكنم كه يك سوم آنها در ايران زندگي ميكردند. و بعضي از آنها از درون زندان با من صحبت كردند، تا جايي كه به ارتباط من با مقامهاي ايراني مربوطميشه، من در ژنو و در نيويورك با مقامهاي ايراني برخورد داشتم و همچنين با نمايندگان پارلمان و همچنين نمايندگان قضايي. و موفق شدم برخي از موضوعات مشخص رو با آنها مطرح بكنم، آنها همچنين پاسخهاي جامعي نسبت به گزارشي كه من تنظيم كردم، ارائه كردند. بنابراين اين فرض كه حضور من، بازديد من از ايران ميتونه به من اطلاعات بيشتري بدهد. موضوع قابل تعمقي است اما در عين حال حتي بدون حضور مستقيم من در ايران، افراد زيادي هستند كه تلاش زيادي كردند كه با من تماس باشند، موارد متعددي بودند كه خودشان موفق شدند كه با تلاش زياد با من تماس بگيرند. در رابطه با مقايسه من مايل نيستم كه وضعيت حقوقبشر رو مرتبط بكنم با تحولات رياست جمهوري، بر اساس قانون ايران رئيسجمهور اختيارات زيادي در مورد قضايي نداره، اما در عين حال ميتونم بگم كه حتي بعد از روي كارآمدن آقاي روحاني تعداد اعدامها افزايش پيدا كرده و اين يك افزايش مشخصه، من نميگم كه اين مستقيم بهخاطر روي كارآمدن آقاي روحانيه اما افزايشي مشاهدهميشه.
و همچنين پيامهاي ضد و نقيضي در رابطه با گامهاي كوچكي كه ما مايل بوديم برداشته بشه، براي بهبود وضعيت به ما دريافت شده.
سوال: گزارشهايي وجود داره كه شما ملاقاتهاي دوجانبه اي با افرادي داشتيد كه طرفدار اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران بودند و همچنين كشورهاي متخاصم با ايران، مشخصاً كانادا، سؤال من اينه كه اين همكاري نزديك شما با اين نوع كشورها، آيا اين ناقض بيطرفي شما نيست؟ و سؤال بعدي من اينه كه در پاسخ هايي كه ايران ارائه داده، به گزارش شما، به حوزههايي اشاره شده كه در آنها وضعيت حقوقبشر بهبود پيدا كرده آيا اين بهبودها هم در گزارش شما بهش اشاره شده يا نه؟
احمد شهيد: بله تا آنجا كه به بخش دوم سؤال شما برميگرده، بله من تلاش زيادي ميكنم كه نكات مثبتي رو هم كه در ايران رخ داده و يا ديدگاههاي دولت ايران رو در گزارش من منعكس بكنم، اما در عين حال من از روشي استفاده ميكنم براي تنظيمات گزارشم و بر اساس اون سيستم صرف آنچه كه دولت ايران مي گويد كفايت نميكنه براي اين كه بهعنوان يك تحول مثبت به نظر بياد، برفرض اگر بحث ما درحوزه كودكان كار هستش، بايد بررسي بكنيم و ببينم كه اون تحولات مثبتي كه دولت ايران به آن اشاره ميكنه عملاً چه تأثيري بر زندگي كودكان داشته تا جايي كه به ارتباط من با كشورها محسوبميشه من با همه كشورها در ارتباط هستم و اين ارتباطات من به موضعگيري آنها نسبت به دولت ايران ارتباطي نداشته، من با دولتهاي متخاصم ايران ديداركردم، اما من هيچ نقشي در تعيين سياست ايران نسبت به اونها ندارم و هيچ تأثيري هم برتلاش اونها براي اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران ندارم هرچند بايد بگم كه تلاش براي تصويب قطعنامه عليه ايران يك اقدام غيرقانوني در شوراي امنيت نيست.
سوال: وقتي شما ديدار ميكنيد با هيأتهايي كه مشخصاً در حوزه تحريمهاي ايران كار ميكنند آيا شما در رابطه با نگرانيهاي خودتان، در رابطه با وضعيت حقوقبشر ايران هم صحبت ميكنيد يا خير؟ در ذهن بسياري از مردم چه ارتباطي وجود داره بين وضعيت حقوقبشر در ايران و مذاكرات گروه 5+1 با ايران، بسياري اعتقاد دارند كه اينها به هم مرتبط هستند، بعضيها اعتقاد دارند كه اگر مذاكرات خوب پيش بره اين ميتونه تأثير مثبتي بر روي حقوقبشر در ايران بگذاره.
احمد شهيد: بله، من بهطور مرتب با كشورهايي كه در نظام تحريمها عليه ايران مشاركت دارند صحبت كردهام، و مكاتبات من با اونها درباره نگرانيهاي من بوده نسبت به مواردي كه از اين تحريمها مسثني شده بودند و ايا اين موارد استثنا موثر بودند يا خير؟ بهعنوان مثال ايا بازرگاني مشروع و قانوني با ايران امكان پذير هست يا خير. و من اعتقاد دارم كه اين مذاكرات مثبت بودند. من نميدانم كه موضع در حال حاضر آيا تحريم سويفت كماكان اعمالميشه عليه ايران يا خير، در رابطه با برنامه هسته اي ايران، سؤال اينه كه چه تأثيري اين بر وضعيت حقوقبشر در ايران داره، من پرهيز دارم كه وضعيت حقوقبشر رو با هيچ موضوع ديگري مرتبط بكنم. چون كه وضعيت حقوقبشر، شانش بيش از اونه كه موضوعات ديگر مرتبط تلقي بشه. اما ما شاهد اين بوديم كه مذاكرات هسته اي كانالهاي بيشتري رو براي مكاتبه با مقامات ايراني ايجاد كرده كه ميتونه براي پيگيري مسايل حقوقبشر هم مورد استفاده قرار بگيره. من فكر نميكنم كه مذاكرات هسته اي وضعيت حقوقبشر ايران رو تحت الشعاع قرار داده ولي اين نگراني درباره توافق نهايي وجود داره.
سوال: آقاي شهيد ايا شما يافتههاي خودتان را در اين گزارش رو با مقامهاي ايراني هم به اشتراك گذاشتهايد، واكنش آنها چه بوده، آيا اونها وعده دادند كه وضعيت را بهتر بكنند.
احمد شهيد: بله، من پيش نويس گزارش خودم رو براي مقامهاي ايراني فرستادم، و از آنها خواستهام كه پاسخ هاشون رو بدهند و من مكلفم كه پاسخهاي اونها رو در گزارش خودم ذكر بكنم، دولت ايران پاسخ بسيار مبسوطي به گزارش من دادهاند كه حجم شون كمابيش اندازه حجم خود گزارش من بوده، به هرصورت من كل گزارش رو در صفحه اينترنتي خودم دارم.
سوال: آقاي شهيد در سطح منطقه اي ما شاهد اختلافات فرقهيي هستيم بين شيعيان و سنيها و مسيحيها در بحرين، درپاكستان، آيا شما در گزارش خودتان شاهدهيچ برخورد مشابه اي از سوي شيعيان عليه سنيها بوديد.
احمد شهيد: پاسخ شما منفيه، اولا اون چيزي كه شما اشاره ميكنيد به اختلافات فرقه اي درسته، اما من در موقعيتي نيستم كه بگم اين چه تأثيري بر وضعيت داخلي ايران داره.
سوال: آيا ميتوانيد بهطور قطعي بگوييد كه در ايران واكنشي عليه اهل سنت صورت نگرفته.
احمد شهيد: من هيچ واكنشي از سوي شيعيان عليه اهل سنت نديدم، كه مرتبط باشه با تحولات خاورميانه اما من نگرانيهاي رو در رابطه با بطوركلي برخوردهاي ناخوشايندي كه با اهل سنت يا ساير مذاهب در ايرانميشه، ابراز كردم اما فكر نميكنم كه اينها ارتباطي با تحولات وسيعتر در سطح خاورميانه داشته باشه.
سوال: بهعنوان مثال آيا براي ارتكاب يك جرم يا اهل سنت يا تشيع همان مجازات را دريافت خواهند كرد.
احمد شهيد : پاسخ شما احتياج به تحقيقات بيشتر داره، اما من اعتقاد ندارم كه ميشه اين رو به يك نوع سياست قومي يا نژادي در ايران مرتبط كرد.
سوال: در پانزده ماه اخير تحولات نگران كنندهيي در ايران رخ داده از جمله افزايش اعدامها، واكنش جامعه مدني ايران به اين تحولات چه بوده؟
احمد شهيد : خب، جامعه مدني در ايران دربعد فعاليت مدنيش محدوده، محدوديتهاي مشخصي نسبت به افرادي كه منتقد اقدامات و يا سياستهاي دولت هستند، اعمالميشه و اين اقدامها ميتونه كه به تبليغات عليه نظام تعبير بشه و ميتونه تبعات جدي داشته باشه. اما در جاهايي كه جامعه مدني ايران ميتونه بدون نگراني از تبعات موضعگيري بكنه و افكار خودش رو منعكس بكنه، ما شاهد نگراني هم مردم و هم مقامهاي ايراني هستيم در رابطه با افزايش تعداد اعدامها، يكي از حوزهها بهعنوان مثال احكام اعدامي است كه براي متهم و محكوم به قاچاق مواد مخدر صادرميشه، حتي خود اقاي لاريجاني در رابطه با اينكه شايد بايد در قوانين حاكم بر جرايم مواد مخدر تجديدنظر بشه ابراز نگراني كرده.
سوال: شما اشاره كرديد به بعضي از انتقام گيريهايي كه برعليه افرادي كه با شما تماس گرفتند رخ داده ميشه يك كمي توضيح بدهيد.
احمد شهيد: بله، يكي از اين موارد احكامي بوده كه براي زندانياني صادر شده كه به اين اتهام كه با من در ارتباط بودند كه در واقع حقيقت نداشته، بنابراين بله افرادي كه گفته شده با من درارتباط بودند احكام سنگين تري دريافت كردند بهخاطر ارتباطشون با من. و افرادي كه با سازمانهاي ملل متحددر ارتباط هستند و يا با رسانههاي بينالمللي به تبليغات عليه نظام متهم شدند.
سوال: ممكنه بفرماييد كه اين احكام چه بوده؟ آيا شكنجه را شامل ميشده؟
احمد شهيد : بله در مورد اول افرادي كه درحال حاضر زندان بودند، در واقع احكام شلاق دريافت كردند، در بدترين موارد آنها به تبليغات عليه نظام متهم شدند».
تلويزيون صداي آمريكا5 آبان 1393 ـ 27 اكتبر 2014
گزارشگر سازمان ملل ميگويد وضعيت حقوقبشر در ايران وخيمتر شده است
« يك گزارشگر سازمان ملل روز دوشنبه توجهات را به نقض حقوقبشر در ايران جلب نمود و گفت اعدامها در ايران افزايش يافته و شرايط سركوبگرانه براي زنان بدتر شده است، اين در حاليست كه رئيسجمهور ايران در حال تلاش براي يك راهگشايي با كشورهاي غربي ميباشد... آقاي احمد شهيد گفت او از اعدام ريحانه جباري شوكه شده است، ريحانه جباري بهخاطر كشتن مردي كه بهگفته او قصد تجاوز به او را داشته به اعدام محكوم شده بود، اعدام وي باعث برانگيختن اعتراضات بينالمللي گرديد... در كنفرانس مطبوعاتي روز دوشنبه احمد شهيد گفت حسن روحاني "اختيارات محدودي "براي ايجاد تغييرات گستردهيي كه قولش را در انتخابات 2013 داده بود، دارد».
نيويورك تايمز6 آبان 1393 ـ 28 اكتبر 2014
گزارشگر ويژه سازمان ملل از اين كه ايران وي را منع كرد هراسي ندارد
« گزارشگر ويژه سازمان ملل براي ايران از اعلام يك مقام ارشد ايراني مبني بر ممنوعيت وي از رفتن به ايران گفت، او عاشق اين است كه مرا منع كند".
احمد شهيد روز سهشنبه يك روز قبل از ارائه گزارش خود به كميته حقوقبشر مجمع عمومي صحبت ميكرد.
محمد جواد لاريجاني يك مقام قضاييه ايران روز دوشنبه احمد شهيد را به جانبداري سياسي متهم كرد».
خبرگزاري آسوشيتدپرس5 آبان 1393 ـ 27 اكتبر 2014
گزارشگر سازمان ملل، ممنوعيت ورودش به ايران را موضوعي كه او را شگفتزده نميكند، خواند
« گزارشگر ويژه سازمان ملل براي ايران از اظهارات [ محمد جواد لاريجاني ] يك مقام بلندپايه ايراني مبني بر اينكه ورود او به ايران ممنوع شده است، شگفتزده نيست و گفت "او مشتاق ممنوع كردن من است". احمد شهيد روز دوشنبه يك روز قبل از ارائه گزارش خود به كميته حقوقبشر مجمع عمومي سازمان ملل در مورد ايران [در يك كنفرانس مطبوعاتي] صحبت كرد. محمد جواد لاريجاني يك مقام بلندپايه قضاييه ايران روز دوشنبه احمد شهيد را متهم به جانبداري سياسي كرد. احمد شهيد گفت او هرگز اجازه ورود به ايران دريافت نكرده و از زماني كه او [براي اين منصب] تعيين شده هر ساله با ممنوعيت [ورود به ايران] مواجه بوده است... شهيد مجدداً اعدام ريحانه جباري در روز شنبه را محكوم كرد، او زني بود كه بهخاطر كشتن مردي كه ميگفت قصد تجاوز به او را داشته محكوم شده بود».
خبرگزاري آسوشيتدپرس5 آبان 1393 ـ 27 اكتبر 2014