نگراني آژانس از برنامه هستهاي ايران
خبرگزاري رويترز بهنقل از منابع ديپلوماتيك گزارش داد كه در آستانه ضربالعجل از پيش تعيينشده براي ايران جهت شفافسازي درباره تحقيقات مشكوكي كه پيشتر درباره توليد بمب اتمي در اين كشور صورت گرفت آژانس بينالمللي انرژي اتمي نسبت به كندي روند تحقيقات و خودداري ايران از تعامل و همكاري سازنده با بازرسان اين نهاد ناظر بينالمللي ابراز نگراني كرده است. مقامات قدرتهاي غربي از مدتها پيش از ايران خواستهاند كه به پرسشهاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره اتهامات مرتبط با تلاشها و پژوهشهاي معطوف به توليد و توسعه تسليحات هستهيي در گذشته پاسخ دهد اما ايران همواره اين اتهامات را رد كرده است. به گزارش خبرگزاري رويترز مقامات غربي بارها تأكيد كردهاند كه شفافسازي ايران پيرامون نگرانيها و پرسشهاي آژانس ميتواند بر روند ديپلوماتيك جاري براي حلوفصل بحران ۱۰ ساله هستهيي ايران نيز تأثيري مثبت گذاشته و روند پاياندادن به اين بحران را تسريع كند. گذشته از اين رفع برخي تحريمها عليه ايران هم به پاسخگويي به اين سؤالات منوط شده است.
با اين همه از زمان روي كارآمدن دولت ميانهروي حسن روحاني ايران وعده داده است كه در همكاري با آژانس براي رفع اين ابهامات تلاش خواهد كرد. اعلام آمادگي ايران براي پاسخگويي به اين پرسشها از سوي بسياري از تحليلگران بهعنوان تحولي مهم تفسير شده بود چون آژانس پيشتر بارها تلاش كرده بود جوانب اين ماجرا را روشن كند اما ايران از همكاري بر سر اين ماجرا خودداري ميكرد. اميد غرب به شفافسازي ايران در دقيقه ۹۰ بر اساس توافق ايران و آژانس براي آغاز تحقيقات ايران دو ماه پيش پذيرفته بود كه روند شفافسازي را تا ۲۵ اوت (۳ شهريور) در پنج مرحله اجرايي كند. دو مورد از اين پنج مورد مستقيماً به مسأله پژوهشها پيرامون توليد بمب اتمي مرتبط است. يكي از سوالاتي كه ايران در توافق دوم به آن پاسخ داده درباره موضوع چاشنيهاي انفجاري بوده اما نتيجه پژوهشهاي آژانس در اينباره هنوز اعلام نشده است. با اين حال منابع ديپلوماتيك به شرط افشا نشدن هويتشان به رويترز گفتهاند كه تاكنون تمايل چشمگيري براي همكاري و تعامل از سوي ايران ديده نشده است اما ايران همچنان براي عمل به تعهدهايش زمان دارد. آنها اين نكته را هم متذكر شدند كه پيشتر نيز ايران معمولاً در دقيقه ۹۰ پاسخ اين سؤالات را ارائه كرده است. آژانس خواهان توضيحات بيشتر ايران درباره چاشنيهاي انفجاري شد رويترز در گزارش خود ميگويد روند كند همكاريهاي ايران ممكن است اين برداشت را در غرب تقويت كند كه عدم تمايل جمهوري اسلامي به فراهم كردن امكان دسترسي آژانس به اطلاعات تأسيسات و افرادي كه براي تحقيقات مورد نياز است ادامه دارد. آژانس بينالمللي انرژي اتمي تا اين لحظه نسبت به اين موضوع واكنش رسمي نشان نداده است. مقامات آمريكايي تأكيد كردهاند كه پاسخگويي به سوالات ابهامات و ترديدهاي آژانس به موازات مذاكرات هستهيي تهران با ۱+۵ براي دستيابي به توافق جامع و پاياندادن به بحران هستهيي اين كشور امري ضروري است. به گفته آنها بررسي «ابعاد احتمالاً نظامي برنامه هستهيي ايران» از سوي آژانس يكي از مهمترين و دشوارترين موضوعات در ديپلوماسي هستهيي با ايران است. ».
سايت راديو آلمان 23 ژوئیه 2014