گزارش محرمانه سازمان ملل درباره روش دور زدن تحریمها توسط ایران
به گزارش خبرگزاری رویترز، گزارش این کمیته که مسئولیت نظارت بر پایبندی ایران به تحریمهای سازمان ملل متحد را دارد، حکایت از آن دارد که به نظر میرسد، تلاشهای تهران برای خرید محرمانه مواد برای برنامه اتمی و موشکیاش، با ادامه مذاکرات با قدرتهای جهانی برای رسیدن به توافقی بلندمدت، کند شده است.
اما این گزارش که چند روز پیش از آغاز دور جدید مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهان در وین، در اختیار کمیسیون تحریمها در شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار گرفته، این احتمال را مطرح کرده است که شاید ایران یاد گرفته است چگونه بر سازمانهای امنیتی و اطلاعاتی برای دست یابی به مواد حساس و سری، فائق آید.
از جمله مثالهای مطرح شده در گزارش، مجموعهای از استوانههای تیتانیوم است که درون محمولهای از استوانههای فلز عایق در چین جاسازی شده بود و پس از آن به ایران ارسال شد. طرف خریدار این استوانهها شرکت باربری بین المللی «اوشن لوتکا» است که مرکز آن در خیابان ولیعصر تهران قرار دارد.
این گزارش، حاوی تصاویر ۱۰ استوانه تیتانیوم است که با دقت بسیار درون استوانههای فلزی جاسازی شده است. گزارش از استفادههای اتمی احتمالی از تیتانیوم جزئیاتی ذکر نکرده و تنها به این نکته بسنده کرده که تحقیقات کمیته در این باره، ادامه دارد.
گزارش از دولتها میخواهد در نظارت بر شرکتهای باربری که گاهی به نظر میرسد عهده دارد صادرات موادی به ایران هستند، هوشیارتر باشند. با وجود اینکه چنین اقدامهایی، ضرورتا با قوانین در تضاد نیست، کمیته تحقیق معتقد است که ممکن است تهران از آن برای مخفی کردن مقصد نهایی مواد یا نوع استفاده از آنها، بهره ببرد.
در این گزارش آمده است: «در سه مورد که بنا بر قانون فعلی مورد معاینه قرار گرفت، نام شرکتهای باربری به جای نام فرستنده و گیرنده بر اوراق مرتبط با محموله، ثبت شده بود.»
این گزارش میافزاید: «آژانس بین المللی شرکتهای باربری (ویاتا) هشداری نسبت به افزایش استفاده از پایانههای باربری برای انتقال محمولههایی با مبدأ و مقصد ایران، هشدار داده است.»
پوشش پتروشیمی
از مثالهای دور زدن دیگر که گزارش بر آن تمرکز کرده، تلاشهای ایران در دو سال گذشته برای دستیابی به سوپاپهای آلمانی و هندی برای استفاده در نیروگاه آب سنگین اراک است؛ نیروگاهی که فعالیت آن یکی از مسائل اصلی مورد اختلاف در مذاکرات میان ایران و قدرتهای جهانی است.
کارشناسان میگویند تحقیقات هم اکنون بر خرید ۱۷۶۷ سوپاپ برای شرکت فرآوردههای صنعتی پیشرفته «میتیک» که به دلیل فعالیتهایش در نیروگاه آب سنگین اراک از سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ در سال ۲۰۱۰ در معرض تحریمهای بین المللی قرار گرفت، متمرکز است. کارشناسان میگویند که ۱۱۶۳ سوپاپ به شرکت رسیده است.
این گزارش شامل سندی است که نشان میدهد ایران چگونه از فعالیتهای قانونی مرتبط با صنعت پتروشیمی به عنوان پوششی برای خرید مواد مرتبط با نیروگاه اراک استفاده میکرده و تحریمهای سازمان ملل را دور میزده است. کمیته تحقیق میگوید منبع سند لپ تاب یک شهروند ایرانی است که مسئول نظارت بر شبکه خریدها است.
این گزارش ادامه میدهد که طرفهای از آلمان، این سند را در اختیار کمیته قرار دادند.
چنانچه فعالیت نیروگاه با وضعیت کنونیاش آغاز شود، مقادیر غیر کمی از پلوتونیوم را تولید خواهد کرد که میتواند در صنعت تسلیحات به کار رود. اما سند تنها به این مساله اشاره کرده که کاربرد سوپاپها تنها برای تولید ایزوتوپهای رادیو اکتیو برای کاربردهای پزشکی و دیگر کاربردهای مسالمت آمیز، است.
این سند میافزاید که مالک نیروگاه، شرکت مواد شیمیایی و پترو شیمی ام.ای.سی مهندسی و ساخت و ساز است که به عنوان شرکت مشورتی قید شده است.
این گزارش میگوید که ایران به سوپاپهای صنعت پتروشیمی نیاز دارد و این مساله خریدهای محرمانه را افزایش میدهد.
کارشناسان به گزارش رسانههای منتشر شده در ژانویه گذشته درباره شرکت خاتم الانبیاء اشاره میکنند که به خاطر ارتباطش با فعالیتهای اتمی ایران، در فهرست تحریمهای سازمان ملل متحد قرار گرفته است. این شرکت در ساخت و ساز نیروگاه غنی سازی اورانیوم فردو که غرب برای تعطیلی آن تلاش میکند، نقش ایفا کرده است.
دیپلماتها میگویند که گزارشهای اطلاعاتی، آنچه در رسانهها درباره دستور شورای عالی امنیتی ملی در سال ۲۰۱۳ به بانکها و شرکتهای دولتی برای تسهیل ایجاد شرکت جدیدی مرتبط با شرکت خاتم الانبیاء به عنوان پوششی به منظور دور زدن تحریمها، تایید میکنند.
یک دیپلمات غربی میگوید که این فرمان که آوریل ۲۰۱۳ صادر شده، همچنان با وجود رسیدن حسن روحانی به ریاست جمهوری، اعتبار دارد.
نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد پاسخی فوری به این گزارش نداده است.
العربیه 13 می 2014