دعواي اتمي با ايران تا 80 درصد حل شده است

داريل كيم بال: جان كري وزير امور خارجه بار آخر بصورت مثبت عكس العمل نشان داد. او واقعاً آنچه را كه جواد ظريف وزير امور خارجه ايران گفته بود، رد نكرد . بنا بر اين حالا معيار خوبي براي مذاكرات بعدي وجود دارد . بعبارت ديگر بيشتر مطالب ، مورد توافق قرار گرفته است، مشكل هنوز تعيين ظرفيت غني سازي اورانيوم است كه بايد براي ايران مشخص شود.
اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل (چين، فرانسه، انگليس، روسيه ، آمريكا) و آلمان كه در مذاكرات در مقابل ايران قرار دارند ، ميخواهند از امكان تجهيز ايران به بمب اتمي ممانعت بعمل آورند. ايران مي خواهد سرمايه گزاري عظيمي كه براي تكنولوژي غني سازي بكار گرفته را توجيه كند. و از اين رو مي خواهد باندازه كافي ظرفيت غني سازي در اختيار داشته باشد، تا بتواند از عهده تامين انرژي براي آينده موفق باشد. در اين مورد مذاكرات بشدت ادامه دارد.
ولي هنوز مسائل ديگري هم وجود دارند: يكي از آنها نيروگاه در حال ساختن آب سنگين اراك است كه از پلوتونيوم توليد شده آن مي توان در بمب پلوتونيومي استفاده كرد، ايران تا كنون از متوقف كردن ساخت اين نيروگاه خود داري بعمل آورده است. بنا براين مذاكره كنندگان سعي بر آن دارند تا ايران را متقاعد كنند كه اين نيروگاه آنچنان تغيير پيدا نمايد كه پلوتونيوم كمتري توليد شود . مذاكره كنندگان خواهان آن هستند كه ايران تاسيسات زير زميني غني سازي فردو را تعطيل كند، ليكن ايران با آن مخالفت مي نمايد. پيشنهاد براي يك توافق چنين است كه اين تاسيسات بعنوان تاسيسات تحقيقاتي و بدون ظرفيت توليد( مفيد) در نظر گرفته شود. از آن طرف ايران شديداً بدان علاقمند است كه بداند ، چگونه تحريم هاي اعمال شده عليه ايران مجدداً برداشته مي شوند؟ اين وضعيت بدين شكل است كه تحريم ها مرحله به مرحله برداشته مي شود و به احتمال زياد در اين زمينه اروپائيها نسبت به آمريكا پيش قدم مي شوند، بدينوسيله اعتماد مورد لزوم ايجاد مي گردد.
دو طرف در چه وضعيتي قرار دارند. بعبارت ديگر : تا چه اندازه امكان موفقيت آميز بودن مذاكرات وجود دارد؟
من فكر مي كنم دعواي اتمي با ايران بمقدار 80 درصد حل شده است. براي حل مسئله بميزان 100 درصد بايد مشكل سانتريفوژها (هر چه تعداد سانتريفوژها بيشتر باشند، بهمان نسبت ميتوان در چهار چوب زمان تعيين شده، اورانيوم قابل شكافته شدن بيشتري توليد كرد.) حل بشود. حل مسئله حالا بيك ابتكار نيازمند است. قدم اول مي تواند مسكوت گذاشتن تعداد سانتريفوژها باشد.
اگر ظرفيت غني سازي در چهارچوب توافقات قرار بگيرد، مي توان بايران اين امكان را داد كه از نسل مدرن سانتريفوژها ولي با تعداد كمتري استفاده نمايد. سپس مي توان بايران اجازه داد ظرفيت غني سازي را افزايش دهد، هر گاه باندازه كافي مواد سوختي براي نيروگاه بوشهر وجود نداشته باشد، مشروط بر اينكه اين پروسه تحت مراقبت شديد قرار داشته تا بدين وسيله مشخص گردد كه در ايران مواد قابل شكافته شدن ( اورانيوم 235) بمقدار زياد موجود نيست.
حالا اين پروسه چگونه ادامه پيدا مي كند؟
هنوز سئوالات زيادي باقي مانده است. من فكر مي كنم كه ميتوان سريعاً بيك نتيجه دسترسي پيدا كرد. اين خطر وجود دارد كه پنجره ديپلماسي بسته شود. اين خطر وجود دارد كه بعضي از نمايندگان كنگره پس از پايان تعطيلات تابستاني در ماه سپتامير مدعي شوند كه به اوباما رئيس جمهور آمريكا باندازه كافي فرصت داده شده كه با ايران بيك توافق برسند. اگر كنگره فشار را بر ايران افزايش دهد ، براي مذاكره كنندگان مشكل خواهد شد و اين ميتواند عامل يك عكس العمل ناخواسته از طرف ايران بشود.
حل مسئله هسته اي براي خاورميانه داراي اهميت است كه در هر صورت در ناآرامي بسر ميبرد . حل مسائل هسته اي خود بخود عامل ايجاد رابطه جديدي ميان ايران و آمريكا مي باشد.
توماس زالفيرت
روزنامه اطريشي وينر تسيتونگ 17 ژوئيه 2014