نفخ به حالتی می‌گویند که بعد از خوردن غذا شکم باد می‌کند.

این حالت در اثر گاز‌های ایجاد شده در معده و یا دیگر مسائل گوارشی پیش می‌آید.

نفخ بسیار شایع است و بین ۱۶ تا ۳۰ درصد مردم مرتب به آن دچار می‌شوند.

اگرچه نفخ می‌تواند نشانه‌ای از یک وضعیت خطرناک پزشکی باشد، اما معمولا در اثر خوردن غذا پیش می‌آید.

در اینجا به ۱۳ غذایی که باعث نفخ می‌شوند و راه‌های جلوگیری از آن اشاره می‌کنیم.

۱- انواع لوبیا

لوبیاها سرشار از پروتئین و کربوهیدرات‌های مفید، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند.

اما بیشتر لوبیاها قندی به نام فودماپ (FODMP) دارند که هضم نمی‌شود و در روده تخمیر شده و تولید گاز می‌کنند.

برای افراد سالم این ماده قندی خوراکی برای باکتری‌های دستگاه گوارشی است و مشکل چندانی بوجود نمی‌آورند.

اما این نوع از قند در افرادی که حساسیت روده دارند نوع دیگری از گاز را ایجاد می‌کند که بسیار ناراحت کننده است و باعث نفخ و شکم درد می شود.

خیساندن لوبیا قبل از پختن و عوض کردن آب آن می‌تواند به کاهش نفخ کمک کند و بعضی از انواع لوبیا کمتر باعث نفخ می‌شوند.

۲- عدس

عدس هم سرشار از پروتئین، فیبر و هیدروکربورهای مفید، مواد معدنی، آهن، مس و منگنز است.

عدس هم بخاطر فیبر زیاد آن می‌تواند در افراد حساس باعث نفخ شود.

عدس هم مانند لوبیا دارای ماده قندی فودماپ است که می‌تواند به ایجاد گاز و نفخ بیانجامد. خیساندن عدس هم در کاهش نفخ موثر است.

۳- نوشابه‌های گازدار

نوشابه‌های گازدار یکی از شایع‌ترین مواد غذایی عامل نفخ هستند زیرا این نوشابه‌ها دارای مقدار زیادی گاز انیدرید کربن هستند.

همراه با نوشیدن این نوشابه‌ها مقدار زیادی گاز وارد دستگاه گوارشی شده و بعضی از گازها در روده گیر می‌کنند و باعث نفخ و شکم درد می‌شوند.

بجای نوشیدن این نوشابه‌ها بهتر است آب ساده استفاده کنید.

۴- گندم

در سال‌های اخیر بخاطر گلوتن موجود در گندم، این ماده‌غذایی بسیار بحث‌انگیز شده است.

گندم به مقدار زیادی مصرف می‌شود و ماده اصلی در انواع نان، شیرینی و غذاهای خمیری است.

در صورتی که به گلوتن حساسیت داشته باشید، مصرف گندم می‌تواند منجر به نفخ و شکم درد شود. علاوه بر این گندم حاوی قندی فودماپ هم هست که می‌تواند باعث نفخ شود.

۵- بروکولی و دیگر سبزیجات مشابه

بروکولی، کلم، گل کلم و کلم بروکسل سرشار از مواد غذایی مفید هستند. اما فودماپ موجود در این سبزیجات باعث نفخ در بعضی از افراد می‌شود.

پختن این نوع از سبزیجات می‌تواند در کاهش نفخ آنها موثر باشد.

اگر به این سبزیجات حساس هستید می‌تواند بجای آنها از اسفناج، خیار، کاهو، سیب‌زمینی شیرین و کدو استفاده کنید.

۶- پیاز

پیاز از سبزیجات ریشه‌ای است که مزه تندی دارد و به مقدار زیاد در غذاها مصرف می‌شود. پیاز فیبری به نام «فروکتان» دارد که اغلب باعث نفخ می‌شود.

همچنین عده‌ زیادی نسبت به پیاز خام حساسیت دارند و به همین دلایل پیاز یکی از موادی نفخ آور می‌باشد. پیاز پخته کمتر این مشکل را دارد.

۷- جو

جو یکی دیگر از غلات پرمصرف است و از مواد غذایی غنی در فیبر، ویتامین، مواد معدنی همچون ملیبدن، منگنز و سلنیوم است.

فیبر زیاد و گلوتن موجود در جو هم می‌تواند باعث نفخ شود.

۸- چاودار

چاودار هم از گونه‌های غلات است که بسیار مغذی و حاوی فیبر، منگنز، فسفر، مس و ویتامین ب است.

اما چاودار هم مانند دیگر غلات حاوی گلوتن و فیبر است که می‌تواند باعث نفخ در افراد حساس شود.

۹- لبنیات

لبنیات از مواد غذایی مغذی و منبع عالی برای پروتئین و کلیسیم هستند و به شکل‌های مختلف همچون شیر، پنیر، پنیرخامه، ماست و کره عرضه می‌شود.

اما حدود ۷۵ درصد جمعیت جهان قادر به شکست لاکتوز، قند موجود در شیر نیستند و که به آن «نارسایی لاکتوز » می‌گویند.

این افراد در پاره‌ای از موارد می‌توانند خامه و کره و ماست را تحمل کنند. برای افرادی که نارسایی لاکتوز دارند توصیه می‌شود که از شیر نارگیل، بادام، سویا و برنج استفاده کنند.

۱۰- سیب

سیب از پرطرفدارترین میوه‌های جهان و حاوی مقدار زیادی فیبر، ویتامین ث، آنتی‌اکسیدانت و دیگر مواد مغذی مفید است.

اما سیب در بعضی افراد باعث نفخ و دیگر مشکلات گوارشی می شود. علت این وجود فروکتوز و فیبر زیاد در سیب است. این دو ماده در روده بزرگ تخمیر می‌شوند و تولید گاز می‌کنند. سیب پخته بهتر از خام هضم می‌شود.

۱۱- سیر

سیر هم بسیار پرطرفدار است و هم به صورت مزه و هم درمان از آن استفاده می‌شود.

سیر هم مانند پیاز حاوی فروکتان است که می‌تواند به نفخ منجر شود. حساسیت به سیر هم بسیار زیاد است و باعث نفخ دراین افراد می‌شود. اما سیر پخته کمتر تولید نفخ می‌کند.

۱۲- قندهای الکلی

معمولا مواد غذایی بدون شکر را با قندهای الکلی شیرین می‌کنند. نوع معمول آن‌ها خیلیتول، سوربیتول و منیتول نام دارند.

قندهای الکلی هم از نوع «فودمت» هستند و باعث مشکلات گوارشی می‌شوند. مصرف زیاد این قندها می‌تواند باعث نفخ شود.

۱۳- آبجو

خیلی‌ها با اصطلاح «شکم آبجویی» آشنا هستند. این اصطلاح نه فقط به چربی شکم اشاره دارد، بلکه به باد حاصل از خوردن آبجو هم می‌گویند.

آبجو حاصل تخمیر غلات از قبیل جو، ذرت، گندم و برنج است و به همین دلیل حاوی گاز و کربوهیدراتهای تخمیر شده می‌باشد. آبجو همچنین حاوی گلوتن است که از غلات به آبجو منتقل می‌شود. بجای آبجو توصیه می‌شود که از آب ساده استفاده کنید.

درمان‌های خانگی برای باد معده

ا چگونه از شر بادها یا گازهای گیر افتاده در شکم‌ام خلاص شوم؟ همه‌ی ما با مشکل رایج  باد شکم مواجه هستیم و همیشه تلاش می‌کنیم به دنبال راه‌حل‌هایی برای غلبه بر این مشکل بگردیم. برخی اعتقاد دارند مشکلات هاضمه و نفخ معده را می‌توان به آسانی به وسیله‌ی درمان‌های طبیعی حل کرد. به جای متوسل شدن به آنتی‌بیوتیک‌ها، باید برای تسکین باد معده راه‌های طبیعی پیدا کرد. بنابراین، از درمان‌های خانگی سریع و طبیعی را برای مداوای مشکلات مربوط به باد شکم و نفخ معده به شما معرفی کنیم.استفاده می کنیم

۱. سیر

برای تسکین باد شکم و درمان نفخ معده ، سیر بهترین گزینه است. سیر به خاطر ویژگی‌های تند و گرم‌اش معروف است، که این ویژگی می‌تواند به کاهش سوزش معده کمک می‌کند. برای داشتن هاضمه‌ای مناسب،‌ باید سوپ سیر تازه مصرف کنید.

مقداری سیر خرد شده را در آب بجوشانید. سپس مقداری زیره و فلفل سیاه به آن اضافه کنید. بعد از جوشیدن آب، محلول را صاف کنید و بگذارید کمی خنک شود و به دمای اتاق برسد. این محلول را ۳ بار در روز بنوشید تا به نتیجه‌ی اثربخشی برسید.

۲. زنجبیل

زنجبیل بهترین دارو برای درمان سوءهاضمه است. استفاده از زنجبیل به عنوان درمانی سنتی برای مشکلات هاضمه و نفخ معده به شمار می‌رود. برای پیشگیری از باد شکم و سوءهاضمه، بهتر است بعد از غذا تکه‌ای از زنجبیل تازه را بجوید.

اگر به جویدن زنجبیل تازه علاقه ندارید، هنگام پخت غذاها می‌توانید کمی زنجبیل خشک به آن‌ها اضافه کنید. نوشیدن دمنوش زنجبیل (چای زنجبیل) نیز برای درمان باد شکم موثر است. مقداری زنجبیل را در آب داغ بجوشانید و سپس آن را از صافی عبور دهید. این دمنوش را روزی دو تا سه مرتبه نوش جان کنید.

روغن زنجبیل نیز برای تسکین باد شکم استفاده می‌شود. ۲ تا ۳ قطره روغن زنجبیل را روی شکم‌تان (در ناحیه‌ای که معده قرار دارد) بچکانید و خوب بمالید تا به خورد پوست برود.

۳. فلفل سیاه

فلفل سیاه در طب آیورودا به عنوان بهترین دارو برای درمان ترش معده و سوءهاضمه شناخته می‌شود. خواص فلفل سیاه به افزایش ترشح اسید هیدروکلریک کمک می‌کند. برای درمان ناراحتی گوارشی فلفل سیاه را به همراه شکر زرد مصرف کنید.

پودر فلفل سیاه، پودر زنجبیل، تخم گشنیز، و برگ‌های خشک شده‌ی نعناع را به میزان مساوی با هم مخلوط و به خوبی خرد کنید. روزی دو مرتبه به اندازه‌ي ۱ قاشق چای خوری از این مخلوط بخورید.

فلفل را هم‌چنین می‌توانید با آب دوغ نیز میل کنید.

۴. زیره

دمنوش زیره برای درمان اختلالات گوارشی استفاده می‌شود. برای تهیه‌ی این دمنوش، یک قاشق چای خوری دانه‌ی زیره را در یک فنجان آب جوش بریزید. اجازه دهید چند دقیقه‌ای در آن دم بکشد. سپس، دمنوش را صاف کنید و پیش از ناهار یا شام نوش جان نمایید.

هم‌چنین، می‌توانید دانه‌های زیره‌ی بو داده‌ شده با نمک را نیز بجوید.

۵. آب دوغ

استفاده از آب دوغ تازه که بعد از گرفتن کره از شیر یا خامه به دست می‌آید نیز به عنوان یکی از بهترین درمان‌های خانگی برای سوءهاضمه شناخته می‌شود. آب دوغ نه تنها به مداوای مشکلات هاضمه کمک می‌کند، بلکه هم‌چنین تناسب اندام و سلامتی‌تان را حفظ می‌نماید. مقداری پودر زیره‌ی بو داده و نمک را به آب دوغ اضافه کنید و از نوشیدن آن لذت ببرید.

۶. میخک

چند تکه میخک را به تنهایی میل کنید تا درد ناشی از باد شکم‌تان بر طرف شود. اگر به خاطر تندی بیش از اندازه‌ی میخک علاقه‌ای به جویدن آن ندارید، می‌توانید از روغن میخک استفاده کنید. استفاده از روغن میخک یکی از درمان‌های خانگی موثر برای نفخ به شمار می‌رود. میخک به آسانی درد ناشی از باد معده را کاهش می‌دهد.

۷. رازیانه

رازیانه یکی از مواد خوراکی رایجی است که در هر آشپزخانه‌ای یافت می‌شود. برای تسکین سریع درد ناشی از باد شکم مقداری دانه‌ی رازیانه را بجوید. هم‌چنین، دمنوش رازیانه نیز می‌تواند کمک‌تان کند. مقداری آب را بجوشانید. مقداری چای و دانه‌های خرد شده رازیانه را به آن اضافه کنید. اجازه دهید چند دقیقه دم بکشند. سپس مقداری شربت شکر زرد و یک چهارم فنجان شیر به آن اضافه کنید. این دمنوش را صاف کنید و نوش جان فرمایید.

۸. آب گرم

گاهی اوقات، به خاطر باد شکم، درد شدیدی در معده احساس می‌کنیم و قادر نیستیم چیزی بخوریم. در این هنگام، در فواصل مرتب باید آب گرم بنوشید. این کار به حفظ سطح آب در بدن کمک می‌کند و شما را نیز از شر باد شکم خلاص می‌نماید.

۹. آنقوزه

مقدار اندکی آنقوزه را در آب گرم بریزید. آن را خوب به هم بزنید و این محلول را روزی سه مرتبه بنوشید. هم‌چنین، با افزودن اندکی آب به مقداری پودر آنقوزه خمیری درست کنید و آن را مستقیما روی شکم (ناحیه‌ای که معده قرار دارد) بمالید.

به علاوه، می‌توانید مقدار اندکی آنقوزه را روی یک موز کاملا رسیده بپاشید و آن را نوش جان کنید؛ این کار را روزی دو بار انجام دهید.

۱۰. سرکه سیب

۲ تا ۳ قاشق غذاخوری سرکه سیب را در آب گرم بریزید. سپس اجازه دهید گرمای آب به دمای اتاق برسد. این محلول را بنوشید تا درد معده‌ی ناشی از جمع شدن باد در آن کاهش یابد.

۱۱. هل

هل ادویه‌ی تندی است که از آن برای سرعت بخشیدن به فرایند هضم غذا استفاده می‌شود. هنگام پختن برنج یا سبزیجات، مقداری پودر هل به آن‌ها اضافه کنید.

روزی ۲ تا ۳ بار جویدن غلاف یا پوسته‌ی هل نیز می‌تواند مشکل باد شکم را بر طرف کند.

هم‌چنین می‌توانید با ترکیب زنجبیل تازه، چند عدد دانه‌ی هل، و یک قاشق چای خوری دانه‌ی رازیانه یک دمنوش درست کنید. این دمنوش را به صورت گرم چندین بار در طول روز نوش جان کنید.

۱۲. لیمو و جوش شیرین

یک لیوان بر دارید و آب یک لیموی تازه را به طور کامل در آن بچلانید. سپس مقداری جوش شیرین به آن بیفزایید. بعد از افزودن جوش شیرین به آب لیمو، این ترکیب شروع به تشکیل حباب می‌کند. یک فنجان آب و مقدار بیش‌تری جوش شیرین به آن اضافه کنید. این محلول را خوب به هم بزنید تا جوش شیرین به طور کامل حل شود. برای تسکین باد شکم این محلول را بنوشید.

۱۳. دارچین

دارچین یکی از مواد اصلی برای خوش طعم کردن غذاها است، و هم‌چنین در مصارف دارویی نیز موثر است. یک قاشق چای خوری پودر دارچین را در یک فنجان شیر گرم بریزید. مقداری عسل به آن اضافه کنید و مواد را خوب به هم بزنید و در نهایت آن را نوش جان کنید. هم‌چنین می‌توان دمنوش دارچین (چای دارچین) نیز تهیه کرد. مقداری پودر دارچین را در آب جوش بریزید. بعد از مدتی که دارچین در آب جوش دم کشید، محلول را صاف کنید و سپس آن را بنوشید تا مشکل هاضمه‌تان بر طرف شود.

۱۴. انگور فرنگی

استفاده از انگور فرنگی یکی از بهترین راه‌های درمانی برای معالجه‌ی مشکلات متعدد مربوط به مو، معده، قلب، پوست و غیره به شمار می‌رود. هر روز صبح آب انگور فرنگی را به صورت ناشتا بنوشید. این میوه سرشار از فیبر و ویتامین C است که به درمان مشکل ترش معده و یبوست کمک می‌کنند.

۱۵. دانه‌های زنیان

استفاده از زنیان در درمان سوءهاضمه، حالت تهوع، و مشکلات گوارشی بسیار موثر است. به اندازه‌ی نصف قاشق چای خوری دانه‌ی زنیان بردارید. آن را در دست‌تان خرد کنید تا بوی قوی آن بر طرف شود. سپس آن را با آنقوزه و نمک مخلوط کنید. این مخلوط را می‌توانید به تنهایی بجوید یا این‌که با آب ببلعید.

۱۶. برگ‌های زردچوبه

زردچوبه به خواص دارویی‌اش معروف است. مقداری برگ زردچوبه تهیه کنید و آن را خرد نمایید. سپس این برگ‌های خرد شده را به یک لیوان شیر اضافه کنید. اکنون می‌توانید این ترکیب را بنوشید تا مشکل گوارش‌تان تسکین یابد.

۱۷. آب سیب زمینی

چند عدد سیب زمینی بر دارید و آن‌ها را رنده کنید. با فشردن سیب زمینی‌های رنده شده، آب آن‌ها را بگیرید. آب سیب‌ زمینی را پیش از غذا بنوشید. برای کسب نتیجه‌ی بهتر، توصیه می‌کنیم روزی سه بار از آب سیب زمینی مصرف کنید.

۱۸. برگ‌های گواوا

مقداری برگ گواوا (که در چابهار به نام زیتون محلی نیز شناخته می‌شود) را در آب بریزید. بگذارید آب به جوش بیاید. بعد از جوشیدن آب، محلول را صاف کنید و آن را نوش جان نمایید.

۱۹. برندی

برندی نوعی نوشیدنی الکلی است؛ البته لازم به ذکر است مصرف نوشیدنی‌های الکلی نه تنها برای دستگاه گوارش، بلکه برای سلامتی عمومی بدن نیز مضر است؛ ولی ترکیب تنها دو قاشق چای خوری برندی با یک لیوان آب گرم می‌تواند برای درمان ناراحتی معده مفید باشد. این محلول را خوب به هم بزنید و پیش از خواب بنوشید.

۲۰. روغن شوید

شوید نیز از دیگر درمان‌های گیاهی به شمار می‌رود. یک قطره روغن شوید را در یک قاشق چای خوری عسل بریزید و آن را قورت دهید.

نکته: مصرف روغن شوید به زنان باردار توصیه نمی‌شود.

۲۱. کربن فعال

کربن فعال به خاطر خاصیت‌اش در جذب باد یا گاز اضافی از روده‌های انسان معروف است.  قبل و بعد از غذا یک عدد قرص کربن فعال مصرف کنید. قرص کربن فعال را می‌توانید به سادگی از داروخانه‌ها تهیه کنید.

۲۲. برگ‌های کرفس

برای تسکین درد و ناراحتی ناشی از باد شکم، مقداری برگ کرفس را بجوید.

۲۳. پیاز

آب پیاز را بگیرید. برای تسکین مشکلات گوارشی مقداری آب پیاز بنوشید.

۲۴. دمنوش (چای گیاهی)

از ترکیب تمشک، نعناع، شاتوت، و بابونه دمنوش تهیه کنید. برای بهبود فرایند گوارش‌تان این دمنوش (چای گیاهی) را بنوشید.

۲۵. آب نارگیل

آب نارگیل دارای پروتئین‌های فراوانی است. برای تسکین مشکلات گوارشی باید آب نارگیل بنوشید. اگر مرتبا آب نارگیل استفاده کنید، بدن‌تان سرشار از پروتئین می‌شود.

۲۶. جعفری ارگانیک

مصرف جعفری تازه برای هاضمه بسیار مفید است. جعفری را چه به صورت ادویه‌ی خشک، و چه به صورت تازه و خرد شده به غذاهای‌تان اضافه کنید. جعفری از ایجاد گاز در روده‌های‌تان پیشگیری می‌کند.

۲۷. پاکسازی روده

۷ روز به طور مرتب پاکسازی روده انجام دهید. این کار باعث رفع مشکلات سلامتی فراوانی از جمله مشکلات گوارشی می‌شود. روش‌های مختلفی برای پاکسازی روده وجود دارد؛ با مطالعه‌ی دو مطلب مفید زیر می‌توانید سموم را از بدن و روده‌های‌تان خارج کنید: پاکسازی روده از تمام سموم با یک معجون خانگی و هم‌چنین پاکسازی روده بزرگ (کولون) با مخلوط سیب و عسل.

۲۸. دمنوش قاصدک

ریشه‌های گیاه قاصدک را تهیه کنید و از آن دمنوش بسازید. این دمنوش (چای گیاهی) به درمان باد شکم کمک می‌کند.

هم‌چنین قاصدک را می‌توانید به عنوان ادویه به غذاهای‌تان نیز اضافه کنید که تاثیر آن به اندازه‌ی دمنوش آن است.

۲۹. روزه‌داری

معده‌ی ما مثل یک دستگاه است. اگر فشار زیادی روی آن وجود داشته باشد، به تدریج کارکرد مناسب‌اش را از دست می‌دهد. بنابراین، روزه‌داری می‌تواند راه درمانی باشد برای استراحت معده. دو تا سه روز روزه‌داری می‌تواند به دفع سمومی از بدن کمک کند که باعث باد شکم و ناراحتی‌های معده می‌شوند.

۳۰. نعناع فلفلی

دمنوش نعناع فلفلی نیز در درمان گاز معده موثر است. مقداری برگ نعناع فلفلی را در یک فنجان آب جوش بریزید. بعد از آن‌که به اندازه‌ی کافی جوشید،‌ آن را صاف کنید. پیش از نوشیدن این دمنوش، کمی عسل به آن اضافه کنید.

جویدن برگ‌های تازه‌ی نعناع فلفلی نیز برای تسکین سریع باد شکم مفید است. هم‌چنین، می‌توانید ۲ تا ۳ قطره روغن نعناع فلفلی را در نصف فنجان آب خنک بریزید و آن را روزی دو تا سه بار بنوشید.