Menu

قمار سياسي و اقتصادي پر خطر فرانسه در ایران

iran 21d9a

تابلو تجارت جذاب ايران ، ريسكها و موانعي به همراه دارد كه ممكن است آسيبهايي ايجاد كند.

روز ۷اوت کمپانی رنو قرارداد تولید مشترک خودرو با شرکت‌های ایرانی را پس از یک مذاکرات طولانی نهایی کرد. در این قرارداد ۶۰٪متعلق به‌رنو، ۲۰درصد متعلق به‌شرکت دولتیIDRO (Industrial Development and Renovation Organization of Iran) و ۲۰٪دیگر برای یک شرکت ظاهراً خصوصی به‌نام «نگین خودرو». هدف این قرارداد افزایش ظرفیت تولید رنو در ایران به ۱۵۰هزار دستگاه در سال است. این قرارداد لیست معاملات کمپانی‌های فرانسه با ایران در دوره پس از توافق اتمی ایران و شش قدرت جهانی(JCPOA برجام) در ژوئیه۲۰۱۵را طولانی‌تر می‌کند. در این دوره حسن روحانی رئیس جمهور حکومت ایران و سپس نعمت‌زاده وزیر صنعت و تجارت و معدن به‌پاریس سفر کردند. از جانب فرانسه، دو بار وزیر خارجه (لوران فابیوس و سپس ژان مارک ایرو) و هم‌چنین وزیران اقتصاد، حمل و نقل و آموزش عالی به‌تهران سفر کرده‌اند. در روابط اقتصادی، مطابق گزارش «موریل پنیکاد» سفیر فرانسه در سرمایه گذاری های بین‌المللی، از زمان اجرای توافق اتمی افزون بر ۳۰۰شرکت فرانسوی از ایران بازدید کرده و بیش از ۲هزار شرکت برای همکاری با طرف های ایرانی ابراز علاقه کردهاند. مهم‌ترین قرارداد مربوط توتال است:‌ مشارکت بیش از ۵۰درصدی در سرمایه‌گذاری ۴،۸میلیارد دلاری برای توسعه یک میدان گازی در آب‌های ایران در خلیج فارس. اما این معاملات موارد مهم‌ دیگری را هم شامل می‌شود: فروش بیش از ۱۰۰ایرباس، مذاکره برای فروش۴۰هواپیمای منطقه‌یی ATR، انعقاد قراردادهای پژو ـ سیتروئن با دو کمپانی خودرو ساز ایرانی «ایران خودرو» و «سایپا»، قرارداد آلستوم با دو شرکت ایرانیIDRO و IRICO برای تولید واگن‌های قطار، و تفاهم نامه هايي در زمينه هاي مختلف. نتیجه این که «در سال۲۰۱۶، مبادلات ایران و فرانسه ۲۳۵درصد افزایش داشته است»(میشل ساپن وزیر وقت اقتصاد فرانسه، مصاحبه با روزنامه ایرانی دنیای اقتصاد،۴ مارس۲۰۱۷)

ایران با جمعیت ۸۰میلیونی و یک بازار تشنه، برای گسترش معاملات مساعد است اما ریسک‌ها و عوامل منفی مهمی می‌تواند علیه این روند عمل کند و حتی باعث زیان‌های مالی شود:

مشکل اول

در سطح بین‌المللی، پافشاری دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا بر انزوا و تحریم ایران یک عامل منفی بزرگ است. به‌دلیل این سیاست توافق اتمی با ایران مورد تردید قرار گرفته است. حتی بدون در نظر گرفتن این تردید‌ها، تصویب قانون تحریم سپاه در آمریکا در ژوئیه۲۰۱۷، این ظرفیت را دارد که هر معامله‌یی با ایران را زیان‌آور کند. اولاً به‌این دلیل که بانک‌های بزرگ اروپا را از تأمین مالی معامله با ایران منصرف می‌کند. زیرا از جریمه شدن توسط آمریکا می‌ترسند. ثانیاً، به‌این دلیل که اغلب شرکت‌های ایرانی وابسته به‌ سپاه و متحدان آن هستند و همه در لیست سیاه آمریکا قرار دارند. تحقیقی که در سال ۲۰۱۵ درباره اقتصاد سیاسی ایران مؤلف اين مقاله تهيه كرد، نشان داد که طی دوره ده ساله ۲۰۰۵ ـ ۲۰۱۵، IRGC و همدستان‌اش با تشکیل شبکه‌یی از ۱۴قطب بزرگ مهم‌ترین مؤسسات اقتصادی ایران را به‌انحصار خود درآورده‌اند. این وضعیت باعث شده که هر شرکت خارجی در معامله با ایران به‌صورت پیدا یا ناپیدا به‌ارتباط با سپاه آلوده شود. چند مثال:

ـ توتال در سرمایه‌گذاری خود در یک میدان گاز در ایران با یک شرکت ایرانی و یک شرکت چینی شریک شد.

شرکت ایرانی پتروپارس نام دارد و بخشی از شرکت نیکو(Naftiran Intertrade COmpany) است. این شرکت در سال‌های اخیر در پولشویی و تأمین مالی RIGC و برنامه موشکی عمیقاً درگیر بوده و آمریکا در سالهاي۲۰۱۰، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ این شرکت را در لیست تحریم‌‌شدگان قرار داده است.

ـ ایرباس صد فروند هواپیما به‌ایران ایر فروخته است. در حالی که کل ناوگان هوایی ایران از جمله ایران ایر متهم‌ به شرکت در نقل و انتقال پاسداران و تسلیحات و مهمات از ایران به‌سوریه اند. هنگامی که اولین ایرباس به‌ایران تحویل شد، به‌گفته عباس آخوندی وزیر ترابری، اولین پرواز آن‌ برای انتقال خانواده‌های پاسداران به‌شهر زیارتی مشهد بود. http://www.khabaronline.ir/detail/622787/Economy/industry

ـ پژو سیتروئن با شرکت ایرانی سایپا سرمایه‌گذاری مشترک کرده است. در حالی که سایپا از شرکت‌های گروه بهمن متعلق به‌ سپاه است. يك مثال ديگر شركت «كي بي سي» نماينده انحصاري sanofi Pasteur فرانسه د‌ر ايران است.

كي‌بي‌سي بخشي از هلدينگ «شرکت دارویی برکت» [Barakat pharmed co.] است. و اين هلدينگ يكي از پرسودترين بخش‌هاي «ستاد اجرايي امام» متعلق به گیدسوپریم است. در قرارداد رنوژوئیه ۲۰۱۷) نیز یکی از شرکا شرکت «نگین خودرو» است که ظاهرا متعلق به‌بخش خصوصی است. اما در واقع بخشی از شرکت‌های بسیار فاسد مرتبط با سپاه است. در یک سال‌اخیر این شرکت با اعتراض‌ها و حتی تظاهرات گروه‌هایی از مردم مواجه شده که از بالا کشیده شدن پول‌هایشان توسط این شرکت شکایت دارند. در واقع دشوار است بتوان معامله‌یی در ایران انجام داد که در ابتدا یا در انتهای آن سپاه ننشسته باشد.

مشکل دوم

عامل منفی دیگر موقعیت سیاسی حسن روحانی، رئیس جمهور است. در ایران یک جنگ قدرت شدید در رأس حکومت در جریان است. یک طرف رئیس جمهور که قدرت اندکی دارد. طرف دیگر گید سوپریم که نیروی اصلی قدرت در همه زمینه‌های سیاسی، امنیتی، نظامی و مالی و مذهبی است. اگرچه تجربه ۳۸سال گذشته اثبات کرده که هیچ‌کدام از جناح‌های این رژیم مذهبی میانه رو نیستند و نمی‌توانند باشند، اما اتحادیه اروپا (از جمله فرانسه) ‌مایل است جناح متعلق به رئیس جمهور ایران را مدره تلقی کند. با این دیدگاه، اتحادیه اروپا روی معامله با ایران سرمایه‌گذاری کرده و امیدوار است تحولات داخلی و بین‌المللی در جهت تقویت روحانی باشد. اما این سیاست، در داخل خود اتحادیه اروپا از حمایت همه اعضا برخوردار نیست. بریتانیا که هنوز عضویت‌اش لغو نشده و نیز دولت‌هایی مثل لهستان موافق این سیاست نیستند. در داخل ایران این سیاست یک مشکل بزرگ در برابر خود دارد: لشگرکشی و اشغالگری ایران در سوریه و عراق و نیز برنامه موشکی آن که برخلاف سیاست دولت فرانسه است.

مشکل سوم

قراردادهای کمپانی‌های فرانسوی با کمپانی‌های ایرانی از منطق سیاسی پیروی می‌کند نه منطق تجاری. آنالیز یک به یک این معاملات نشان می‌دهد که براساس سود رساندن به‌فرانسه شکل گرفته‌اند؛ نه ایران. اما حکومت ایران به‌دلیل سیاسی بر گسترش این قراردادها اصرار می‌کند. زیرا می‌خواهد در مقابل آمریکا، اتحادیه اروپا و به‌خصوص فرانسه را در جبهه خود داشته باشد. بنابراین اگر اوضاع سیاسی داخلی و بین‌المللی ایران بهبود پیدا کند، این معاملات را زیر سئوال می‌برد. و اگر اوضاع حکومت ایران وخیم‌تر شود و درگیری‌اش با اتازونی شدت یابد، معاملات فرانسه زیر ضرب تحریم‌ها قرار می‌گیرد. بنابراین کمپانی‌های فرانسه در معامله با ایران شجاعت به‌خرج داده‌اند. اما در هر حال این یک قمار بسيار خطرناك است.

سايت اقتصادي اكونومي متن فرانسه-۱۷اوت ۲۰۱۷- نوشته محمد امين

بازگشت به بالا

منتخب ویدئوکلیپ